Het AI-bedrijf vecht terug na een besluit dat historisch alleen voor buitenlandse vijanden was voorbehouden.
De Anthropic supply chain risk Pentagon aanklacht is een feit. Anthropic heeft maandag 9 maart twee rechtszaken ingediend tegen het Pentagon en meer dan twaalf andere Amerikaanse federale instanties. Het bedrijf reageert daarmee op een besluit van de regering-Trump om Anthropic aan te wijzen als “supply chain risk”, een stempel dat normaal gesproken gereserveerd is voor bedrijven met banden bij buitenlandse vijanden. Het is de eerste keer in de geschiedenis dat een Amerikaans bedrijf die aanwijzing heeft gekregen.
Hoe het zover is gekomen
De ruzie begon met twee harde grenzen die Anthropic stelde in de onderhandelingen over een contractverlenging met het ministerie van Defensie. Anthropic wilde zwart op wit dat zijn AI-model Claude niet ingezet zou worden voor massasurveillance van Amerikaanse burgers en niet voor volledig autonome wapens. Het Pentagon weigerde die garanties schriftelijk vast te leggen. Het wilde Claude kunnen inzetten voor “alle wettelijke doeleinden”, zonder contractuele beperkingen van een private leverancier.
Die patstelling liep op 27 februari op de spits. Trump plaatste die dag een bericht op Truth Social met de opdracht aan alle federale instanties om het gebruik van Anthropic-technologie “per direct te staken”. Defensieminister Pete Hegseth liet weten dat Anthropic voortaan als supply chain risk wordt beschouwd. En dat had gevolgen. Alle defensiecontractanten moeten sindsdien verklaren dat ze geen Anthropic-producten gebruiken in hun werk voor het Pentagon.
CEO Dario Amodei ontmoette Hegseth op 24 februari, maar de twee kwamen er niet uit. Amodei schreef daarna in een blogpost dat AI in zijn huidige staat niet betrouwbaar genoeg is voor toepassingen als autonome wapens en massasurveillance. Hij zei daarbij “niet in goed geweten” te kunnen instemmen met de eisen van het Pentagon.
Twee rechtszaken in de Anthropic supply chain risk Pentagon aanklacht
Anthropic heeft twee aparte zaken aangespannen. De eerste is ingediend bij de federale rechtbank in het noordelijke district van Californië. De tweede bij het federale hof van beroep in Washington D.C. Die tweede zaak is nodig, omdat een van de wetten die de overheid heeft ingeroepen juridisch gezien alleen via dat hof aangevochten kan worden.
In de aanklacht, 48 pagina’s dik, noemt het bedrijf de acties van de overheid “unprecedented and unlawful”. Anthropic stelt dat de overheid de Eerste Amendementrechten van het bedrijf schendt. Het bedrijf argumenteert dat de regering-Trump niet de bevoegdheid heeft om federale instanties op te dragen te stoppen met het gebruik van Anthropic-technologie, en dat het bedrijf bovendien geen eerlijke rechtsprocedure heeft gehad.
“De grondwet staat de overheid niet toe om haar macht in te zetten om een bedrijf te straffen voor beschermde uitingen,” staat in de aanklacht. “Anthropic wendt zich tot de rechterlijke macht als laatste redmiddel.”
Het bedrijf vraagt de rechter de supply chain risk aanwijzing ongedaan te maken, de handhaving ervan te blokkeren en federale instanties te verplichten hun opdrachten om met Anthropic te stoppen in te trekken.
Honderden miljoenen op het spel
De financiële belangen zijn niet gering. Anthropic stelt dat “honderden miljoenen dollars” aan lopende en toekomstige contracten in gevaar zijn. Het bedrijf is een van de snelst groeiende techbedrijven ter wereld. De omzet wordt voor 2026 geraamd op 14 miljard dollar, waarvan het grootste deel komt van bedrijven en overheidsinstanties die Claude gebruiken voor softwareontwikkeling en gegevensanalyse.
In juli 2025 ondertekende Anthropic een contract van 200 miljoen dollar met het ministerie van Defensie. Het was het eerste AI-bedrijf dat zijn technologie op de geheime netwerken van het ministerie inzette. Claude werd daar gebruikt voor inlichtingenanalyse, doelwitselectie en militaire simulaties, mede via een partnerschap met data-analyticsbedrijf Palantir.
Meer dan een dozijn federale instanties zijn als gedaagden in de aanklacht opgenomen, waaronder het ministerie van Defensie, het ministerie van Financiën, het ministerie van Buitenlandse Zaken en de General Services Administration.
De reacties
Een woordvoerder van Anthropic zei: “Gerechtelijke toetsing verandert niets aan onze inzet om AI in te zetten voor nationale veiligheid. Maar dit is een noodzakelijke stap om ons bedrijf, onze klanten en onze partners te beschermen. We blijven elk pad naar een oplossing bewandelen, ook via dialoog met de overheid.”
Het Pentagon weigerde commentaar te geven, verwijzend naar het beleid om niet te reageren op lopende rechtszaken.
Liz Huston, woordvoerder van het Witte Huis, liet het er niet bij. Ze zei namens de president dat hij “nooit zal toestaan dat een radicaal links, woke bedrijf dicteert hoe het leger opereert”. Ze voegde toe dat het militaire personeel “nooit gegijzeld zal worden door de ideologische grillen van Big Tech-leiders”.
Juridische experts hebben vraagtekens gezet bij de juridische stevigheid van de supply chain risk aanwijzing. Advocaten Michael Endrias en Alan Z. Rozenshtein schreven in het gezaghebbende tijdschrift Lawfare dat de aanwijzing “de grenzen van wat de wet toestaat overschrijdt” en dat Hegseths eigen publieke uitspraken “het juridische standpunt van de overheid al hebben ondermijnd nog voor het proces is begonnen”. Ze noemden de aanwijzing “politiek theater: een machtsvertoon dat juridisch niet zal standhouden”.
OpenAI pakte de kans
Terwijl Anthropic de confrontatie aanging, sloot OpenAI enkele uren na het besluit van Trump een deal met het Pentagon. OpenAI stemde in met gebruik van zijn modellen voor militaire toepassingen, met naar eigen zeggen technische en contractuele waarborgen die in de praktijk vergelijkbare beperkingen opleveren als wat Anthropic nastreefde. Die deal trok direct kritiek. Veel analisten twijfelden of die waarborgen in werkelijkheid meaningful anders zijn.
Microsoft en Google hebben laten weten dat ze hun samenwerking met Anthropic voor niet-defensiegerelateerde activiteiten kunnen voortzetten. De supply chain risk aanwijzing geldt immers alleen voor werk dat rechtstreeks verband houdt met contracten met het ministerie van Defensie.
Gebruikers kiezen voor Anthropic
Opvallend genoeg heeft het conflict Anthropic tot nu toe geen commercieel nadeel opgeleverd, eerder het tegendeel. De dag nadat het Pentagon aankondigde zijn contract te beëindigen, steeg de Claude-app in de App Store van Apple voorbij ChatGPT van OpenAI. Het was de eerste keer dat dit gebeurde. Anthropic meldde op 5 maart dat dagelijks meer dan een miljoen mensen zich aanmelden voor Claude.
De inzet gaat verder dan Anthropic
Anthropic zegt uitdrukkelijk dat zijn rechtszaken niet bedoeld zijn om de overheid te dwingen met het bedrijf te blijven werken. Het doel is breder. De Anthropic supply chain risk Pentagon aanklacht moet voorkomen dat de overheid willekeurig techbedrijven op een zwarte lijst kan zetten vanwege beleidsverschillen.
“Dit schept een gevaarlijk precedent voor elk Amerikaans bedrijf dat onderhandelt met de overheid,” schreef Amodei eerder. Die zin raakt de kern van de zaak. Als de supply chain risk aanwijzing standhoudt, kunnen ook andere AI-bedrijven die grenzen stellen aan het gebruik van hun technologie op vergelijkbare maatregelen rekenen.
De komende weken zal duidelijk worden of de rechter die redenering volgt. Tot die tijd blijven de gesprekken tussen Anthropic en het Pentagon doorgaan. Beide partijen zeggen open te staan voor een akkoord.
Dit is groter dan Anthropic
Wat begon als een contractonderhandeling is een precedentzaak geworden. Als de rechter de supply chain risk aanwijzing in stand laat, heeft de Amerikaanse overheid een wapen in handen om elk technologiebedrijf dat grenzen stelt te straffen. Dat raakt niet alleen AI-bedrijven. Het raakt elk bedrijf dat zaken doet met de federale overheid en tegelijk eigen ethische kaders wil handhaven.
Amodei zei het zelf al: dit is een gevaarlijk precedent. De rechter beslist straks niet alleen over Anthropic. Die beslist over de spelregels tussen Silicon Valley en Washington.
