Claude Fable 5.1 scoort 57 en verslaat GPT-6 Astra in nieuwe AI-index

AI-context. Fable 5.1 verlaagt de prijs voor cache-leesacties met 75 procent naar 0,25 dollar per miljoen tokens. GPT-6 Astra haalt 99,9 procent op ARC-AGI-3 en 100 procent op ExploitBench. Dat is de hoogste veiligheidsdrempel uit het eigen Preparedness Framework van OpenAI. De EU AI Act trekt de grens voor systeemrisico bij 10 tot de macht 25 rekenoperaties. Boetes lopen op tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde omzet. Bron, Artificial Analysis en OpenAI.

Hoe Fable 5.1 de meetlat verlegt

Artificial Analysis herschreef zijn eigen meetlat. De vorige versie, v4.1, kende een zwakte, want labs die de testvragen kenden konden de uitslag te makkelijk sturen. Versie 4.2 voegt twee onderdelen toe. AA-Briefcase test agentisch kenniswerk, taken die een model zelfstandig plant en uitvoert, met een geheime dataset. GDP.pdf beoordeelt hoe een model redeneert door honderd zakelijke pdf-documenten, en het verzadigde GPQA Diamond verdween uit de test. Belangrijker nog, het aandeel geheime, niet-gepubliceerde vragen verdubbelde van 20 naar 40 procent. Dat maakt sjoemelen lastiger, maar het verandert ook de uitslag.

Fable 5.1 wint met 57 punten tegen 55 voor Astra. Klein verschil, groot verhaal. Anthropic bouwde het model voor taken die dagen duren, niet minuten, met herstelstappen als er onderweg iets misgaat. Astra van OpenAI legt de nadruk juist op computergebruik, het bedienen van een scherm zoals een mens dat doet. Dat werkt bijna twee keer zo snel als de vorige versie, elk lab koos een eigen route naar de top. De nieuwe testopzet van Artificial Analysis blijkt gevoelig voor precies dat verschil.

Wat opvalt is de prijs. Fable 5.1 en Astra kosten allebei 10 dollar per miljoen input-tokens en 50 dollar per miljoen output-tokens. De prijzen zijn identiek, tot op de dollar. Dus het echte verhaal zit niet in de prijs, het zit in wie sneller uitrolt en beschikbaar is. Fable 5.1 draait al op AWS, Google Cloud en Microsoft Foundry. Astra rolt voorlopig alleen uit naar een beperkte groep organisaties, met een bredere release binnen dagen beloofd. Anthropic wint hier dubbel. De score gaat naar Fable 5.1. De race naar de klant gaat er ook naartoe.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Beide modellen vallen in de zwaarste categorie. Dat is de EU AI Act. Artikel 55 trekt de grens bij 10 tot de macht 25 FLOP, rekenoperaties tijdens het trainen van een model. Boven die grens gelden extra plichten. Denk aan adversariele tests, een risicobeoordeling op EU-niveau, snelle meldingen bij incidenten en bescherming tegen diefstal van het model zelf. Anthropic en OpenAI ondertekenden allebei de vrijwillige gedragscode, en sinds 2 augustus 2026 gebruikt de Commissie haar volledige handhavingsbevoegdheid. Boetes lopen op tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet.

Geen van de acht modellen bovenaan de nieuwe index komt uit Europa. Anthropic staat driemaal in de kopgroep, OpenAI tweemaal, Meta en xAI elk eenmaal, Moonshot AI uit China sluit de rij. Mistral ontbreekt volledig. De Franse hoop van de Europese AI-sector staat nergens in dit rijtje. Europa schrijft dus de strengste regels ter wereld voor modellen die het zelf niet bouwt. Dat is geen nieuw verwijt, maar de kloof wordt met elke ranglijst zichtbaarder. Voor Nederlandse bedrijven die Fable 5.1 of Astra via de cloud inzetten, verandert er weinig aan de rekening. Voor toezichthouders in Brussel en Den Haag verandert er meer, want ze controleren twee Amerikaanse labs zonder enig hefboom.

Die chips komen voor een groot deel via Nederland de wereld in. ASML levert de lithografiemachines waarmee de geavanceerde chips van Nvidia en TSMC worden gemaakt. Die chips maken het trainen van modellen zoals Fable 5.1 pas mogelijk. Een hogere vraag naar rekenkracht raakt dus ook Veldhoven, en de vraag is niet of Europa meedoet aan de AI-race. De vraag is op welke plek in de keten.

Veelgestelde vragen

Wat is Claude Fable 5.1? Claude Fable 5.1 is het model dat Anthropic op 1 september 2026 uitbracht. Het is gebouwd voor lange, zelfstandige taken in code en kenniswerk. Het kost 10 dollar per miljoen input-tokens en 50 dollar per miljoen output-tokens. Beschikbaar via AWS, Google Cloud en Microsoft Foundry.

Waarom scoort Fable 5.1 hoger dan GPT-6 Astra? Fable 5.1 haalt 57 punten tegen 55 voor Astra op de Artificial Analysis Intelligence Index v4.2. Het verschil ontstaat vooral bij de nieuwe agentische testonderdelen, waar Fable 5.1 taken langer zelfstandig volhoudt.

Valt Claude Fable 5.1 onder de EU AI Act? Ja. Het model overschrijdt de systeemrisicogrens van 10 tot de macht 25 FLOP uit artikel 55. Anthropic ondertekende de gedragscode en moet daardoor risico’s melden en tests laten zien aan de Europese Commissie.