Arm chip Neoverse CSS N4 verdubbelt AI-prestaties, ASML profiteert

AI-context. De Neoverse CSS N4 biedt tot 256 MB L3-cache per die en 128 PCIe-lanes. Ze ondersteunt bovendien CXL 4.0, van de zesde of zevende generatie. Arm claimt 1,75 keer meer geheugenbandbreedte en 1,25 keer meer prestaties per watt dan CSS N3. SemiAnalysis rekende voor dat 42 procent van de rekentijd bij agentic coding-taken opgaat aan CPU-gestuurde tool-aanroepen, niet aan modelinferentie. Bron, Arm Newsroom, 2 juni 2026.

Neoverse CSS N4 richt zich op de CPU-bottleneck van agentic AI

Arm toonde de chip naast een nieuw mobiel platform. Dat staat in de berichtgeving van Techmonitor. Het is het meest instelbare ontwerp tot nu toe, zegt Arm. Klanten kiezen zelf het aantal kernen, tot 128 per die, het geheugentype, DDR5 of LPDDR6, en het aantal PCIe-lanes. Tom’s Hardware zette de specificaties als eerste op een rij. TSMC bakt de referentie-versie op het N3P-procede, een derde verfijning van de 3-nanometerfamilie, terwijl Samsung SF2 en SF2P levert. Dat blijkt uit een analyse van CSS N4. Het bedrijf verkoopt chipontwerpen niet langer alleen als blauwdruk voor klanten die de rest van de chip zelf bouwen. Sinds maart gaat het verder. Toen kwam er kant-en-klaar silicium onder de naam AGI CPU, met tot 45.000 kernen per vloeistofgekoeld serverrek. Arm maakte dat destijds bekend in een eigen aankondiging. Alleen de kern verschilt, de oudere Neoverse V3. De stap verandert het verdienmodel van Arm fundamenteel, van licentie-inkomsten naar directe chipverkoop aan hyperscalers zoals Meta en Oracle. Geen omweg meer via een chipfabrikant.

Die verschuiving heeft een duidelijke aanleiding. Onderzoeksbureau SemiAnalysis berekende dit voorjaar dat AI-agenten bij coding-taken 42 procent van hun rekentijd aan CPU-taken besteden. Dat cijfer staat in een publicatie van Arm Newsroom. Denk aan bestanden lezen of tools aanroepen. De GPU verwerkt vooral het taalmodel zelf. De rest van de tijd niet. Arm bouwt de Neoverse CSS N4 dus niet primair voor extra rekenkracht op de grafische kaart van een server. Het bedrijf richt zich op de CPU. Precies het onderdeel dat agentic AI vandaag afremt. Ook OpenAI werkt aan efficientere AI-hardware. De eigen Jalapeno-chip van OpenAI haalt tot 90 procent meer output per watt dan eerdere ontwerpen. Oracle Cloud Infrastructure sloot zich in juni aan bij het AGI CPU-ecosysteem van Arm. Meta, Cloudflare, OpenAI en SAP deden dat al eerder. Arm rekende destijds voor dat operators tot 10 miljard dollar besparen per gigawatt aan AI-capaciteit, dankzij minder stroom en ruimte. Een groot bedrag. Die belofte moet de Neoverse CSS N4 nu waarmaken, op kleinere en flexibelere schaal dan de eerdere AGI CPU-rekken.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Voor Nederland zit het gewicht niet in de chip. Het zit in de fabriek erachter. TSMC bakt de Neoverse CSS N4 op het N3P-procede, een node die draait op EUV-lithografiemachines van ASML uit Veldhoven. Elke order duwt vraag terug naar die machines. TSMC, Samsung en Intel maakten deze week een afspraak over grotere ASML-maskers, vanaf 2033. Een langetermijnafspraak, geen snelle oplossing. Persbureau Qz bevestigde deze week de EUV-plannen van ASML. De Europese AI Act houdt toezicht op softwaremodellen. Chips vallen daar vooralsnog buiten, ASML incluis. Dat laat de chipketen, met ASML als centrale schakel in Veldhoven, grotendeels buiten het regulatoire zicht van Brussel. Nederlandse datacenters die overstappen op Arm-gebaseerde servers profiteren zo indirect mee, via elke deal die Arm sluit met een hyperscaler.

Veelgestelde vragen

Wat is de Neoverse CSS N4 van Arm?

De Neoverse CSS N4 is een kant-en-klaar chipontwerp van Arm voor AI-servers. De chip haalt tot 128 rekenkernen per die en tot twee keer meer prestaties dan het vorige model CSS N3.

Welke fabrikant bouwt de chip?

TSMC bouwt de referentie-versie op het N3P-procede. Samsung biedt een alternatief via het SF2-procede. Dat meldde Arm zelf bij de aankondiging op 8 september 2026.

Wat heeft ASML ermee te maken?

TSMC gebruikt EUV-lithografiemachines van ASML om chips op het N3P-procede te maken. Extra vraag naar Neoverse CSS N4-chips betekent dus extra vraag naar machines uit Veldhoven.