Coinbase heeft x402, een betalingsprotocol waarmee AI-agents zelfstandig voor diensten kunnen betalen via het internet, bijgewerkt met een nieuw prijsmodel genaamd Upto. De upgrade vervangt vaste kosten door gebruiksgebaseerde tarieven en opent een categorie van variabele diensten die x402 tot nu toe niet kon ondersteunen.
Wat Upto verandert aan x402-betalingen
x402 is gebouwd bovenop HTTP — de naam van het protocol komt van de HTTP 402 “Payment Required” statuscode. Het idee is dat een AI-agent die een dienst nodig heeft een betaling direct aan het HTTP-verzoek koppelt, de server dit verwerkt en de transactie on-chain afhandelt zonder menselijke goedkeuring. Het protocol is ontworpen voor een wereld waarin autonome agents miljoenen micropayments per dag genereren, te snel en te klein om één voor één door mensen te autoriseren.
Tot nu toe ondersteunde x402 alleen vaste kosten. Dat werkt voor voorspelbare API’s waarbij de kosten van tevoren bekend zijn. Het loopt vast zodra de kosten afhangen van gebruik: aantal tokens, rekentijd, querycomplexiteit. x402 rekende hetzelfde voor een zware LLM inference-taak als voor een eenvoudige lookup, wat betekende dat aanbieders ofwel geld verloren op dure taken ofwel te veel rekenden voor goedkope. Dat maakte een hele klasse van variabele diensten in de praktijk onbruikbaar.
Upto lost dit op. De verkoper stelt een maximumprijs in. De koper keurt tot dat bedrag goed. De server voert de taak uit, rekent alleen wat daadwerkelijk is verbruikt, en de koper betaalt minder als de taak licht was. De upgrade werkt op EVM-compatibele netwerken, ondersteunt alle ERC-20 tokens en is geïntegreerd met Coinbase’s CDP Facilitator voor gasloze afhandeling.
x402 onder de Linux Foundation: big tech en dalende adoptie
x402 begon als een Coinbase-project. Begin april droeg Coinbase het eigendom over aan de Linux Foundation. Google, Microsoft en Amazon Web Services zijn allemaal toegetreden via de x402 Foundation. De governance-verschuiving moet x402 meer geloofwaardigheid geven als neutrale, gedeelde infrastructuur voor agentic AI commerce, waarbij autonome agents enorme volumes aan snelle, kleine transacties moeten genereren.
De on-chain data vertelt een ander verhaal. Volgens Dune Analytics bereikte x402 in de eerste week van november 2025 een piek van 13,7 miljoen wekelijkse transacties. In januari zakte dat onder de één miljoen. Eind maart stond de teller op 112.708, meer dan 99 procent lager dan de piek.
Upto verwijdert een echte drempel: variabele diensten waren op x402 simpelweg niet haalbaar. Of dat de belangrijkste rem op adoptie was, zal de data uiteindelijk uitwijzen.
