De University of Michigan publiceerde vrijdag haar definitieve meting over maart 2026. Het getal is 53,3. En dat getal vertelt een verhaal dat je niet negeert.
Kijk naar de grafiek. Je ziet de financiële crisis van 2008. Je ziet corona. Je ziet de inflatieschok van 2022. Al die momenten waarop de wereld even ophield met normaal doen. En dan zie je nu, rechts op de grafiek, een rood blokje dat onder al die dieptepunten zit. Het consumentenvertrouwen in de VS staat op 53,3. Lager dan de verwachting van 54,0. Lager dan de voorlopige meting van 55,5. En lager dan de 56,6 van februari.
Twee derde van de mensen in dit onderzoek deed de enquête na 28 februari. De dag dat het Iran-conflict begon. Dat is geen toeval. Dat is de verklaring.
Wat er achter het getal zit
De index meet hoe Amerikanen denken over hun eigen financiën en over de economie. Niet hoe het echt is, maar hoe het voelt. En op dit moment voelt het slecht, voor bijna iedereen.
Uit de officiële meting blijkt dat de daling breed was: alle leeftijdsgroepen, alle politieke achtergronden. Maar de hardste klappen vielen bij mensen met midden- en hogere inkomens en bij beleggers. Dat zijn normaal gesproken de mensen die de markt dragen. Dat zij nu ook afhaken, is dan ook opvallend.
De kortetermijnverwachting over de economie kelderde 14%. De verwachting over persoonlijke financiën daalde 10%. De inflatieverwachting voor het komende jaar sprong van 3,4% naar 3,8%. Dat is de grootste maandstijging sinds april 2025. De gasprijsverwachting staat op het hoogste niveau sinds juni 2022, toen de inflatie piekte na de Russische invasie van Oekraïne.
Het woord dat niemand hardop wil zeggen
Stagflatie. Lage groei, hoge inflatie, dalend vertrouwen. Bloomberg en Financial Content noemen het scenario allebei. De Fed hield de rente op 18 maart vast op 3,5% tot 3,75%. Maar de markt begint te rekenen op een mogelijke verhoging. Hogere rente in een krimpende economie. Dat is het scenario dat niemand wil.
De retailverkopen daalden in februari al met 0,8%. Consumenten trekken de hand op de knip. Dat zie je in de cijfers, maar ook gewoon op straat in de VS.
Waarom dit ook hier telt
Dit is Amerikaanse data. Maar de VS is de grootste economie ter wereld. Als Amerikanen stoppen met uitgeven, voelt Europa dat. Voelt de AEX dat? En voelt Bitcoin dat? Risicobereidheid is een wereldwijd gevoel, geen nationaal.
Hoe de energiedruk door Iran die keten al in gang heeft gezet, legden we eerder al uitgelegd. De consumentendata van vrijdag is de volgende schakel in diezelfde keten.
Het enige lichtpunt in het rapport: consumenten verwachten nog niet dat de huidige situatie lang aanhoudt. De langetermijnverwachting daalde maar licht. Maar die verwachting gaat ervan uit dat het conflict stopt. En dat is nog niet zeker.
