Een onafhankelijke onderzoeker uit Italië brak vrijdag een 15-bit elliptic curve-sleutel op een publiek toegankelijke IBM-quantumcomputer. Project Eleven gaf hem een prijs van 1 BTC, ongeveer 78.000 dollar. CoinDesk noemde dit de grootste publieke demonstratie van een ECC-aanval op blockchain-cryptografie tot dusver. Een 512-keer sprong vergeleken met het record van zeven maanden geleden. Een paar uur later reproduceerden Bitcoin-developers exact hetzelfde resultaat met 20 regels Python en zonder quantum-hardware. Die spanning is het hele verhaal. Beide partijen hebben gelijk. En precies daarom is dit moment voor Bitcoin-houders belangrijker dan de meeste headlines suggereren.
Ik volg post-quantum-onderzoek sinds 2023. Deels uit nieuwsgierigheid. Deels omdat ik in 2022 schreef over hoe de secp256k1-curve van Bitcoin theoretisch kwetsbaar is. Wat ik vrijdag las, en zaterdag bij experts verifieerde, is duidelijk. We zijn in een nieuwe fase van deze discussie. Niet omdat 15-bit een echte bedreiging is. Maar omdat de afstand tussen “interessant lab-experiment” en “praktisch risico” voor het eerst meetbaar wordt en niet langer alleen theoretisch.
Wat Lelli precies deed en waarom het 512x verder gaat dan vorige demo’s
Lelli implementeerde een twee-register-variant van het algoritme van Shor op IBM Quantum Heron r2-processoren, waaronder ibm_torino en ibm_fez. Hij richtte de aanval op elliptic curves van het type dat de secp256k1-standaard van Bitcoin gebruikt. Het circuit had ongeveer 98.000 gates en draaide met een gate-fidelity van 99,5 procent. De zoekruimte van een 15-bitsleutel telt 32.767 mogelijke combinaties. Het vorige record was de 6-bit-demonstratie van Steve Tippeconnic in september 2025 op IBM’s 133-qubitmachine. Vijftien bits versus zes bits klinkt als een klein sprongetje. In zoekruimtetermen is het een factor 2 tot de macht 9, ofwel 512 keer groter. Project Eleven betaalt prijzen voor reproduceerbare resultaten tussen 1 en 25 bits. Quantum Insider publiceerde de volledige technische details met code en logs op GitHub.
Waarom Bitcoin-developers het resultaat publiek afserveerden
Een paar uur na de aankondiging van Project Eleven plaatste voormalig Core-maintainer Jonas Schnelli een analyse van het circuit. Hij draaide hetzelfde experiment in 20 regels Python met pure random bits. Geen quantumhardware, geen algoritme van Shor. De uitkomsten waren statistisch niet te onderscheiden van de IBM-resultaten. De conclusie van Schnelli was technisch direct. De quantumcomputer voegde geen detecteerbaar signaal toe boven klassieke ruis. Coinkite-oprichter Rodolfo Novak ging verder en noemde de claim “theater”. Hij stelde dat de privésleutel klassiek wordt opgelost voordat het quantumcircuit überhaupt draait. Het bedrijf plaatste een Community Notes-fact-check op zijn eigen X-post die de hele methodologie van klassieke verificatie filterde. Voor wie alleen de kop las, was het een doorbraak. Voor wie de code las, was het een marketingstunt verpakt als wetenschap.
Waarom beide partijen tegelijk gelijk hebben en wat dat betekent
Schnelli en Novak hebben technisch gelijk. Het experiment toont geen quantumvoordeel. Project Eleven heeft strategisch gelijk. De prijs is bewust ontworpen om de attack-ruimte stapsgewijs publiek te documenteren. Tussen die twee posities zit waar het echt om gaat. whitepaper van Google uit april raamt het breken van een complete 256-bit ECC-sleutel op minder dan 500.000 fysieke qubits. Vorig jaar was die schatting nog miljoenen. Een Caltech-paper van vorige week zette het bedrag op 10.000 qubits in een neutral-atom-architectuur. Wat we publiek hebben, is een 156-qubit IBM-processor die een 15-bit-key kan benaderen via klassiek-versterkte routes. Wat we over drie jaar hebben, kan een fundamenteel ander beest zijn. CEO Alex Pruden van Project Eleven zei het als volgt. De resource-eisen blijven dalen, en de barrière om dit in de praktijk te draaien daalt mee. Google kondigde zelf aan tegen 2029 post-quantum-veilig te willen zijn.
Wat de 6,9 miljoen kwetsbare BTC concreet betekent
Onderzoekers schatten dat ongeveer 6,9 miljoen BTC zit in adressen waar de publieke sleutel zichtbaar is on-chain. Dat is ongeveer een derde van het 21-miljoentotaal. Deze blootstelling ontstaat zodra een wallet ooit een uitgaande transactie heeft gedaan. Bernstein-analisten taxeren die kwetsbare hoeveelheid bij de huidige prijs op ongeveer 450 miljard dollar. Een groot deel daarvan zijn early-adopteradressen. Ongeveer 1 miljoen BTC daarvan, waarvan algemeen wordt aangenomen dat satoshi-nakamoto/" data-term-title="Satoshi Nakamoto" role="button" tabindex="0">Satoshi Nakamoto ze beheert. Die zijn sinds 2010 niet bewogen. Een machine die 256-bit-ECC kan breken, kan systematisch door alle 6,9 miljoen kwetsbare adressen werken. De marktpaniek die volgt op zo’n event zou afhangen van of er ook maar één adres wordt geleegd. Eén bevestigde Satoshi-coin in beweging kan tot een correctie van 30 procent of meer leiden volgens scenarioanalyses van cybersecurityfirma’s. Niet omdat de techniek dan wijdverbreid is, maar omdat het narratief breekt.
Wat BIP-360, het Ripple-plan voor 2028 en de Ethereum-roadmap inhouden
Bitcoin Improvement Proposal 360, ook bekend als BIP-360, is een voorstel voor een nieuw walletformaat dat post-quantumveilig is. Het voorstel zit nog in de discussiefase binnen de developer-community. Ripple kondigde vorige week aan dat de XRP Ledger in 2028 volledig quantum-resistant moet zijn. Het plan bestaat uit vier fases en gebruikt SLH-DSA, een hash-gebaseerd signature-scheme dat NIST in 2024 standaardiseerde. Ethereum heeft een soortgelijke roadmap, met focus op aggregeerbare quantum-resistant signatures. Tron en StarkWare hebben elk hun eigen pad. De vraag is niet of, maar wanneer en hoe deze migratie plaatsvindt. Een netwerk zonder formele governance, zoals Bitcoin, heeft een fundamenteel probleem. Hoe coördineer je een cryptografische migratie waarbij elke gebruiker zelf moet handelen? CoinDesk publiceerde een analyse over deze coördinatie. Dit wordt waarschijnlijk de grootste cryptografische migratie ooit, voor elk netwerk dat ECC gebruikt. Het tijdsbestek waarin dat moet gebeuren wordt elke maand korter.
Wat Nederlandse Bitcoin-houders nu praktisch moeten doen
Voor de meeste lezers is dit geen reden om vandaag iets te veranderen. Een 256-bit-attack ligt nog jaren in de toekomst, ook in agressieve scenario’s. Wat wel verstandig is, is twee dingen. Eerste, gebruik nieuwe ontvangstadressen voor elke transactie. Een wallet die nooit publiek heeft uitgegeven, toont alleen een hash van de publieke sleutel. Hashfuncties zoals SHA-256 zijn quantumresistenter dan ECC. Tweede, gebruik hardware-wallets die binnen twee tot drie jaar firmware-updates kunnen accepteren voor post-quantumformats. Bitcoin blijft de belangrijkste positie voor langetermijnhouders, maar self-custody-praktijken moeten meeschalen met de evoluerende dreiging. Ik handel zelf via OKX en Bybit, beide met MFSA-licentie. Gelicenseerde platforms zijn niet immuun voor hacks, zoals de Bybit-inbraak van februari 2025 bewees. Voor langetermijnposities blijft een hardwarewallet de enige echte verdediging.
Waarom dit verhaal naast Iran, USDT-freeze en hack-maand staat
Ik schreef gisteren over de 344 miljoen dollar USDT-freeze die Tether op verzoek van OFAC uitvoerde. Mijn collega Rick beschreef de zwaarste hack-maand sinds Bybit. Jason analyseerde de Pakistan-Afghanistan-oorlog en de Belt and Road. Het quantumthema sluit dat trio af tot een complete picture van 2026’s risicolandschap. Centraal-gestuurd dollarrisico via stablecoins. Operationeel infrastructuur-risico via Lazarus-hacks. Geopolitiek systeemrisico via meerdere fronten. En nu structureel cryptografisch risico via quantum-vooruitgang. Voor wie crypto bezit als censuurresistent activum, is het quantumrisico de enige laag waar een hardwarewallet niet tegen beschermt. Geen freeze-functie kan een quantumaanval stoppen.
De 15-bit-doorbraak is geen Q-Day. De sceptici hebben technisch gelijk. Wat ze missen, is dat Project Eleven precies dit verschil documenteerde om een meetbare progressiecurve op te bouwen. Tussen vandaag en zo’n eerste praktische 256-bit-attack zit een schatting van vijf tot tien jaar. Mogelijk uitgevoerd door een staat of een grote techfirma. Niet decennia. Voor pensioenfondsen, family offices en langetermijnhouders is dat de relevante tijdshorizon. Bitcoin-developers werken aan BIP-360. Ripple heeft een 2028-plan. Ethereum migreert. De vraag is of de hele crypto-economie kan coördineren op een tijdpad dat sneller wordt dan iedereen vorig jaar dacht. Wie wacht tot een Satoshi-adres beweegt, wacht te lang.
