De AEX koers vandaag staat rond 974 punten, een verlies van zo’n 1 procent op de dag. Maar het grotere getal is dit: de AEX staat nu 8 procent lager dan een maand geleden. In die ene maand zijn twee bedreigingen opgekomen. Eén in het Midden-Oosten. Eén in de chipindustrie. Beide raken ASML, het aandeel met de meeste weging in de index. Ik leg je uit wat er speelt, wat je eraan kunt doen en wat het betekent voor je aangifte.
AEX koers vandaag staat 8% lager dan een maand geleden
Afgelopen maand liep de AEX van boven de 1030 punten terug naar 974. Dat is een verlies van ruim 8 procent. Voor context: een AEX-weekverlies bedraagt normaal 1 tot 2 procent. Acht procent in één maand is namelijk een beweging die om meerdere verklaringen vraagt.
De Iran-oorlog is de kern van de verklaring. Die heeft de AEX koers vandaag en de afgelopen weken onder druk gezet via drie kanalen: stijgende olieprijzen, meer inflatieangst en minder risicobereidheid bij beleggers. Dat verklaart echter niet alles van de daling van vandaag. Want er is namelijk een tweede bedreiging bijgekomen.
Google kondigde onlangs “TurboQuant” aan, een technologie die AI-modellen zou kunnen laten draaien op minder krachtige hardware. Als dat in de praktijk klopt, neemt de vraag naar geheugenintensieve chips af. Daardoor verloor de Zuid-Koreaanse KOSPI-index vandaag ruim 3 procent. Chipbedrijven Samsung en SK Hynix daalden in Seoul met tot wel 6 procent. Die beweging sloeg namelijk over naar Amsterdam.
ASML is daardoor de grootste daler in de AEX koers vandaag, met een verlies van bijna 4 procent. Ook Adyen weegt zwaar. De rest van Europa deelt in de pijn. De DAX verliest 1,2 procent, de CAC 0,8 procent en de FTSE 1,0 procent, aldus een middagupdate van De Aandeelhouder.
Luxe-aandelen dalen bovendien al weken. LVMH staat inmiddels 49 procent lager dan de piek. Hermès verloor 41 procent. Ferrari daalde 43 procent. Want door de oorlog wordt er minder gewinkeld in het Midden-Oosten. Oliegeld dat normaal naar luxemerken stroomt, verdwijnt namelijk in de onzekerheid.
Lees het volledige beursoverzicht op de VEB voor alle actuele standen.
ASML en de dubbele dreiging die niemand verbindt
ASML staat vandaag onder druk vanwege twee bedreigingen die los van elkaar staan. Toch raken ze allebei hetzelfde punt, en dat is iets wat ik hier wil uitleggen.
De eerste dreiging is de Iran-oorlog. Die duwt de olieprijs omhoog, treft de risicobereidheid en vertraagt de wereldeconomie. Een economie in vertraging bestelt minder chips. Minder chips betekent minder orders voor ASML. Dat is de lijn.
De tweede dreiging is TurboQuant. Google meldde dat deze technologie AI-modellen op minder krachtige hardware zou kunnen laten draaien. Daardoor daalde de vraag naar geheugenintensieve chips direct in de markt. Dat treft Samsung en SK Hynix. Minder vraag naar die chips betekent namelijk ook minder behoefte aan de EUV-scanners van ASML die ze produceren.
Ik zeg niet dat TurboQuant het einde is van de AI-chipvraag. ASML heeft een orderbacklog van bijna 39 miljard euro en een positie in EUV-technologie die niemand kan kopiëren. Toch is dit het eerste signaal in maanden dat de AI-vraagstroom die ASML ondersteunt, grenzen heeft. Daardoor reageert de markt vandaag scherper dan het Iran-nieuws alleen zou verklaren.
Dit is ook relevant voor de AEX koers vandaag in brede zin. ASML heeft de meeste weging in de AEX. Als ASML 4 procent daalt, trekt het de gehele index omlaag. Wie de AEX volgt via een ETF of indexfonds, voelt dat onmiddellijk in zijn portefeuille.
Het Nederlandse bbp over 2025, het nieuws dat in het geweld verdwijnt
Vanochtend om 06:30 publiceerde het CBS de tweede berekening van het bbp over het vierde kwartaal van 2025. De Nederlandse economie groeide dat kwartaal met 0,5 procent vergeleken met het derde kwartaal. Over heel 2025 bedraagt de groei 1,9 procent. Dat is meer dan de 1,1 procent van 2024, en ook meer dan de eurozone-groei van 1,5 procent.
Dit cijfer verdient aandacht, want het geeft de AEX koers vandaag context die je normaal niet hoort. De Nederlandse economie was namelijk in conditie voor de Iran-oorlog. Export droeg positief bij, de overheid gaf meer uit en ook de huishoudconsumptie groeide. Daardoor stond de economie stevig aan het begin van de schok.
Dat maakt de huidige daling anders dan de krimp van 2023. Toen was de economie al verzwakt voordat de schok toesloeg. Nu is het echter een economie in conditie die een klap van buitenaf ontvangt. Dat betekent daarmee ook meer veerkracht zodra de oorlog afloopt.
Echter, de OESO waarschuwde vandaag dat de wereldwijde groei in 2026 kan terugvallen naar 2,9 procent, aldus De Aandeelhouder. Tegelijkertijd stijgt inflatie verder dan verwacht. Een langdurige verstoring van de energieaanvoer is het risico dat het meest wordt gevreesd. Als dat scenario uitkomt, wordt de Nederlandse groei van 1,2 procent in 2026, zoals geraamd door DNB, neerwaarts bijgesteld.
Wat de AEX koers vandaag voor je belasting betekent
Vier belastingthema’s komen samen in het nieuws van vandaag.
Box 3 en de peildatum. Voor je aangifte over belastingjaar 2025 telt de waarde van je vermogen op 1 januari 2025. Die peildatum is verleden tijd. De AEX koers vandaag raakt die aangifte dan ook niet. Echter, voor belastingjaar 2026 is de peildatum 1 januari 2027. Als de AEX op jaarbasis daalt, daalt ook je box 3-grondslag. Daarvoor betaal je minder vermogensbelasting over 2026. Een daling van de AEX heeft daarmee op den duur een fiscaal voordeel. Al is dat troost met een vraagteken.
ASML-aandelen en directe beleggers. Bezit je ASML-aandelen direct in je portefeuille? Dan daalt je box 3-vermogen mee met de koers. Op de peildatum 1 januari 2025 stond ASML aanzienlijk hoger dan vandaag. Daardoor is je box 3-aangifte over 2025 gebaseerd op die hogere waarde. Dit is ook de reden waarom je aangifte altijd zo snel mogelijk moet controleren op de juiste vermogensopgave. De Belastingdienst ontvangt gegevens van brokers, maar fouten komen voor.
Aangifte-deadline: 36 dagen. Je hebt nog 36 dagen om je aangifte over 2025 in te dienen. Peildatum was 1 januari 2025. Dien de aangifte in via Mijn Belastingdienst. Wie snel indient, krijgt eerder teruggave. Dat geld kan daarna worden ingezet op een hogere spaarrente. Elk kwartier dat je wacht terwijl markten schommelen, verandert niets aan de peildatum van je 2025-aangifte.
ECB rente en hypotheek. Het IEX-liveblog noteerde vanochtend dat een ECB-renteverhoging in april “zeker een optie is”. Als dat doorgaat, lopen hypotheekrentes verder op. Ze staan nu al op 3,63-3,85 procent voor een tienjaarsfixatie. Richting 4 procent ligt daarvoor binnen bereik. Heb je een hypotheek waarvan de rentevaste periode in 2026 afloopt? Dan raad ik je aan nu al te vergelijken. Bij de Hypotheekshop of Independer zie je de actuele tarieven.
Lees ook ons artikel over crypto in box 3 als je digitale activa bezit. Heb je Bitcoin in je portefeuille? De peildatumwaarde op 1 januari 2025 bepaalt je box 3-belasting over dat jaar.
Wat de OESO-waarschuwing echt betekent voor Nederlanders
De OESO is geen organisatie die snel alarm slaat. Daarmee maakt hun waarschuwing van vandaag meer indruk dan gebruikelijk.
De organisatie stelt dat de wereldeconomie in 2026 terugvalt naar 2,9 procent groei. Bovendien stijgt inflatie verder dan eerder verwacht. Dat is namelijk een combinatie die economen stagflatie noemen: minder groei en meer inflatie tegelijk. Ik heb die term de afgelopen week al vaker laten vallen. De OESO bevestigt het patroon nu formeel.
Voor de AEX koers vandaag en in de komende maanden betekent dit het volgende. Minder groei drukt de bedrijfswinsten van AEX-fondsen. Echter, meer inflatie vergroot de druk op de ECB om de rente te verhogen. Een rentestijging drukt aandelenwaarderingen namelijk omlaag. Bedrijven betalen dan meer voor hun leningen. Toekomstige kasstromen worden daardoor zwaarder verdisconteerd.
Toch ontbreekt het niet aan redenen voor herstel. De werkloosheid staat namelijk op 4 procent. Bovendien bedraagt de overheidsschuld 47,8 procent van het bbp, ruim onder de Europese grens van 60 procent. Er is daarvoor bufferruimte.
Bovendien wijst de OESO erop dat een snelle de-escalatie in het Midden-Oosten de groeiprognose direct kan herstellen. De economische schade is namelijk tot nu toe grotendeels toe te schrijven aan de energieprijsschok. Als die schok afloopt, loopt ook de inflatiedruk terug. Daardoor kan de ECB haar renteverhogingsplannen aanpassen.
Wat doe je morgen
Drie stappen voor vrijdag, op basis van alles wat er vandaag speelt.
1. Kijk naar de AEX-future voor 09:00 en wacht met conclusies. Morgen verschijnen de kwartaalcijfers van HAL en houdt Randstad zijn jaarvergadering. Ook is er een deadline voor het JDE Peet’s-overnamebod. Dat zijn normaal katalysatoren voor beweging. Echter, in de huidige markt overschaduwt Iran elk bedrijfscijfer. De AEX-future geeft al voor 09:00 de stemming aan. Monitor die voordat je beslissingen neemt.
2. Controleer je box 3-vermogen op peildatum 1 januari 2025 en dien je aangifte in. De daling van de AEX koers vandaag doet er voor je 2025-aangifte niet toe. Wat telt, is de waarde op 1 januari 2025. Destijds stond de AEX boven de 1000 punten. Als je beleggingen op die datum boven de vrijstelling lagen, geef je dat op. Via Mijn Belastingdienst is je aangifte voor een groot deel al vooringevuld. Controleer, corrigeer waar nodig en dien in. Deadline is 1 mei 2026. Je hebt nog 36 dagen.
3. Houd TurboQuant in de gaten als je ASML bezit. Google’s TurboQuant is vandaag een marktbeweging. Of het een bedreiging voor ASML is die aanhoudt, is nog onduidelijk. ASML heeft namelijk een orderbacklog van bijna 39 miljard euro. Bovendien kan niemand de EUV-positie van ASML op korte termijn overnemen. Echter, als AI-modellen structureel draaien op hardware met minder vermogen, heeft dat gevolgen voor de vraag op lange termijn. Daarvoor is het zinvol het nieuws over TurboQuant te volgen. Voor belastingdoeleinden geldt namelijk: de peildatum voor je 2026-aangifte is pas 1 januari 2027. Je hebt dus tijd om te zien hoe dit uitpakt.
