Nederlanders hebben volgens nieuwe Eurostat-data de hoogste koopkracht van de hele Europese Unie. We kunnen 34% meer kopen dan de gemiddelde EU-burger. Tegelijkertijd klagen we massaal over de supermarkt, de energierekening en de belasting. Ik snap het ongemak, maar de cijfers vertellen een ander verhaal. Ons geld staat voor 77% stil op de spaarrekening, terwijl de inflatie er elk jaar een hap uit neemt. Dit is een paradox met directe gevolgen voor wie in 2026 nadenkt over vermogensopbouw.
- 1 Nederlanders hebben volgens Eurostat de hoogste koopkracht van de hele EU. We kopen gemiddeld 34% meer dan de gemiddelde EU-burger.
- 2 Van ons beschikbare vermogen wordt slechts 23% belegd. In de rest van Europa is dat 36%, in de VS 79%.
- 3 DNB bevestigt dat ons geld vooral op spaarrekeningen stilstaat. Met de huidige inflatie betekent dat verlies van koopkracht elk jaar.
- 4 Brussel lanceert een Investeringsunie om Europees spaargeld aan het werk te zetten. Voor Nederland is daar nog weinig enthousiasme over te zien.
- 5 14% van Nederlandse huishoudens bezit inmiddels crypto. Dat is bijna verdrievoudigd sinds 2020 en wijst op een verschuiving onderaan de radar.
Rijker op papier, ongelukkiger in de portemonnee
Eurostat publiceerde vorige week de koopkrachtcijfers over 2025. Nederland staat eerste in de EU. Onze individuele consumptiestandaard ligt flink boven het Europese gemiddelde. Luxemburg en Duitsland volgen op afstand. Toch scoort Nederland laag op de vraag of mensen zich financieel gelukkig voelen. Je bent rijker dan vroeger, maar voelt het niet zo. Boodschappen, energie en huisvesting stijgen sneller dan je salaris.
Waarom we ons vermogen laten stilstaan
De Nederlandsche Bank onderzocht onlangs wat Nederlanders met hun geld doen. Van al het beschikbare vermogen wordt 23% belegd. In de rest van Europa is dat 36%, in de VS ligt het op 79%. Dat Amerikaanse cijfer komt doordat aandelen daar cultureel normaler zijn. Pensioenen lopen in de VS ook direct via de markt. Wij spreken niet over koersen op een verjaardag. De Duitsers ook niet. Zij staan op de 18e plek qua vermogen, met de helft van wat Nederlanders bezitten. Spaarcultuur heeft een prijs in een tijdperk met inflatie en negatieve reële rente.
De stille verschuiving naar crypto
Volgens CBS-data bezit inmiddels 14% van de Nederlandse huishoudens crypto. Dat is bijna een verdrievoudiging sinds 2020. Bitcoin en andere digitale munten trekken juist de groep aan die traditionele aandelen overslaat. Het lage drempelbedrag speelt mee. Bij een broker heb je vaak een minimale inleg; bij een exchange begin je met tien euro. De verschuiving gebeurt stil, zonder mediaspektakel, vooral via telefoons en na werktijd. Het is een privébeweging, geen publieke.
Box 3 en DAC8 remmen het elan
Box 3 trekt aan beide kanten. Het systeem rekent belasting over een fictief rendement dat niet altijd behaald wordt. Spaarders en beleggers worden sneller dan vroeger als vermogend geclassificeerd, terwijl de vrijstelling juist daalt. Wie vermogen in crypto heeft zitten, krijgt vanaf deze maand ook met DAC8 te maken. Die EU-richtlijn verplicht exchanges om transacties automatisch door te geven aan de Belastingdienst. Daar komt de AFM-handhaving op cryptoplatforms bovenop. Nieuwe instappers haken af, bestaande houders migreren naar exchanges met compliance-teams.
Brussel wil het spaargeld aan het werk
De Europese Commissie lanceerde afgelopen maand het concept van de Investeringsunie. Het doel is simpel. Het Europese spaargeld moet aan het werk, anders blijft Europa qua economische dynamiek achter op de VS en China. Voor Nederland betekent dit druk op ons pensioenstelsel, ons belastingstelsel en ons beleggingsklimaat. Spaargeld dat niets doet, is in de ogen van Brussel een macro-economisch probleem. Jongere generaties stappen ondertussen al over. Revolut in Nederland groeide harder dan ING en dat gebeurt niet zonder reden.
Drie keuzes, geen enkele onschuldig
Ik ben geen financieel adviseur. Maar ik kan wel lezen wat cijfers zeggen. Nederlanders hebben historisch veel vermogen om mee te werken. De macrocontext wijst allemaal in dezelfde richting. Institutionele instroom in Ethereum-ETFs groeit. Box 3 wordt aangescherpt. Brussel zet druk op spaargeld. Wie alleen spaart, verliest koopkracht. Wie alles in crypto stopt, neemt te veel risico. Wie niets doet, maakt de traagste keuze. Het punt is niet wat je kiest, maar dat je de keuze bewust maakt. De generatie die ons spaargedrag opbouwde, beleefde geen 2,9% inflatie in een structureel patroon. Wij wel.
