Op donderdag 10 april keurde de RDW Tesla’s Full Self-Driving Supervised goed voor de Nederlandse openbare weg. Nederland is daarmee het eerste land in Europa waar deze AI-rijsoftware officieel is toegestaan. Dat is een historische stap, en tegelijk een stap die minder ver gaat dan hij op het eerste gezicht klinkt.
Wat de RDW precies heeft goedgekeurd
Full Self-Driving Supervised, kortweg FSD, is Tesla’s meest geavanceerde rijhulpsysteem. Het kan zelfstandig sturen, gas geven, remmen, van rijstrook wisselen en navigeren door stadsverkeer. Maar het is geen zelfrijdende auto. Het is een Level 2-rijhulpsysteem, wat betekent dat de bestuurder altijd aanwezig en alert moet blijven. De naam Full Self-Driving is daarmee misleidend. Dat erkent de RDW ook expliciet in haar officiële toelichting.
Concreet werkt het zo: je mag je handen van het stuur halen, maar je ogen mogen de weg niet verlaten. Zodra het systeem merkt dat je niet meer oplet, gaan er signalen af. Bij herhaald gebrek aan aandacht schakelt het systeem zichzelf tijdelijk uit. Bij een ongeluk ben jij aansprakelijk, niet Tesla. Je verzekering blijft gewoon van kracht. Jurist Rembrandt Groenewegen van DAS Rechtsbijstand bevestigde dat tegenover EenVandaag.
Tesla testte anderhalf jaar lang op Nederlandse en Europese wegen. Het legde daarbij meer dan 1,6 miljoen kilometer af en doorliep meer dan 4.500 testscenario’s. Daarna diende Tesla alle documentatie in bij de RDW. Eén voorbehoud bleef overeind: de Europese versie van FSD is niet dezelfde software als de Amerikaanse. De EU-versie is apart ontwikkeld en getest voor de Europese verkeerssituatie. Wat een Tesla-rijder in Texas ervaart, is niet wat een rijder in Tilburg krijgt.
Waarom juist Nederland als eerste
Tesla koos Nederland als startpunt, om twee redenen. De RDW staat bekend als een toezichthouder die nieuwe technologie serieus beoordeelt in plaats van af te wachten. En Nederlandse wegen bieden een goede test: smalle straten, fietsers overal en rotondes op elke hoek. Een AI-systeem dat hier werkt, werkt ook in de rest van Europa.
Daarbij speelt Europese regelgeving in het voordeel van Tesla. Via artikel 39 van de EU-voertuigregelgeving kunnen andere lidstaten de Nederlandse goedkeuring overnemen zonder zelf alle testen te herhalen. Ze hoeven alleen schriftelijk te bevestigen dat ze de RDW-beslissing erkennen. België en Ierland hebben al aangegeven dat te willen doen. De verwachting is dat FSD in de zomer van 2026 in meerdere EU-landen beschikbaar is.
Wat het kost en wie het krijgt
FSD wordt uitgerold via een over-the-air software-update. Niet alle Tesla’s krijgen die tegelijk. De kosten zijn €99 per maand via abonnement, of €7.500 als eenmalige aankoop. Wie al Enhanced Autopilot heeft, betaalt €2.000 voor een upgrade. Na circa 21 maanden abonnement ben je meer kwijt dan bij de eenmalige aankoop.
Welke modellen komen in aanmerking? Model 3, Model Y, Model S en Model X met de juiste hardware. Niet elke Tesla heeft de benodigde sensoren en rekenkracht aan boord.
Wat dit zegt over AI in Europa
Europa staat al jaren bekend als voorzichtig als het gaat om nieuwe AI-toepassingen. De Europese AI Act trad vorig jaar in werking. Crypto-regulering via MiCA werd stap voor stap ingevoerd. Wij schreven eerder over hoe AI-beveiliging in de praktijk werkt, in onze analyse van Anthropic’s beveiligingsonderzoek. En nu keurt een Nederlandse instantie als eerste in Europa een AI-systeem goed dat letterlijk het stuur overneemt in druk stadsverkeer.
Dat is een signaal dat Europa bereid is AI-toepassingen toe te laten die direct ingrijpen in het dagelijks leven, mits er voldoende testdata en toezicht zijn. De RDW volgt de praktijkdata van Nederlandse rijders de komende maanden nauwlettend. Die data bepaalt mede of andere landen volgen. Het debat over veiligheid is daarbij niet nieuw. In de VS onderzocht de NHTSA meerdere incidenten met FSD waarbij vragen rezen over hoe het systeem reageerde in onverwachte situaties. De Europese softwareversie is anders, maar de vragen zijn dezelfde.
De vraag is niet of AI-rijsoftware werkt. Die vraag beantwoordt de data. De vraag is wie er verantwoordelijk is als het een keer fout gaat. Het antwoord van de RDW is voor nu helder: de bestuurder. Zolang dat zo is, is dit een rijhulpmiddel. Het moment dat dat verandert, verandert alles.
