Ripple-topman David Schwartz zegt dat Bitcoin haar miners beloont op een manier die verkeerd kan uitpakken voor gebruikers. Dat klinkt als een aanval van een concurrent, en dat is het ook. Maar dit punt verdient meer aandacht dan de gemiddelde XRP-discussie op X.
| Wat je moet weten |
|---|
| David Schwartz stelt dat Bitcoin-miners worden beloond op een manier die hoge transactiekosten juist aantrekkelijk maakt wat slecht kan uitpakken voor gebruikers. |
| Door de halveringen worden transactiekosten steeds belangrijker voor miners waardoor het spanningsveld groeit tussen netwerkbeveiliging en goedkope betalingen. |
| Ripple zet daar de XRP Ledger tegenover waar validators geen directe blokbeloning krijgen en transacties sneller en goedkoper blijven. |
| Bitcoin koopt daarmee veiligheid via economische prikkels terwijl Ripple meer leunt op vertrouwen in het netwerk en de partijen eromheen. |
Belonen is nooit neutraal
Eerst even scherp: Bitcoin heeft geen validators zoals Ripple die kent. Bitcoin draait op miners. Zij verzamelen transacties in blokken en beveiligen het netwerk met rekenkracht. In ruil krijgen ze nieuwe Bitcoin en transactiekosten.
Dat systeem is briljant in zijn eenvoud. Het maakte digitale schaarste mogelijk zonder centrale partij. Maar de beloning stuurt gedrag. Miners kiezen normaal de transacties met de hoogste kosten. Als het druk wordt op het netwerk, gaan gebruikers tegen elkaar opbieden. Dát is het marktmechanisme.
Daar wringt het. Een betaalnetwerk wil lage, voorspelbare kosten. Een miner verdient juist meer als blokruimte schaars en duur is. Schwartz noemt dat een perverse prikkel. Dat is hard aangezet, maar geen totale onzin.
De Bitcoin halvings maken dit probleem groter
Bitcoin-miners krijgen nu 3,125 bitcoin per blok. Die beloning halveert ongeveer elke vier jaar. In 2009 was dat nog 50 bitcoin. De bedoeling is dat transactiekosten op termijn een groter deel van de beveiliging betalen.
Dat klinkt netjes op papier. In de praktijk minder.
Rond de halvering van april 2024 schoten de kosten tijdelijk omhoog door de lancering van Runes, een manier om tokens op Bitcoin te maken. Data van mempool.space en BitInfoCharts lieten toen transactiekoten zien die voor gewone betalingen volstrekt onbruikbaar waren. Sommige blokken leverden miners meer op aan kosten dan aan nieuwe bitcoin.
Bitcoiners zagen daarin bewijs dat het model werkt: als de bloksubsidie daalt, nemen kosten het over. Ik zie iets anders. Het toont vooral dat Bitcoins beveiliging in de toekomst afhankelijker wordt van periodes waarin gebruikers pijn voelen.
Dat is prima als Bitcoin vooral een digitaal kluisje is. Het is minder sterk als je Bitcoin verkoopt als betaalnetwerk voor de wereld (zoals het bedacht is door Satoshi Nakamoti).
Ripple heeft hier een handig eigen verhaal
Schwartz zet daar de XRP Ledger tegenover. Dat netwerk werkt met validators die geen directe beloning krijgen voor het verwerken van transacties. Een validator is daar een server die helpt bepalen welke transacties geldig zijn. De gedachte is: als validators niet betaald worden per blok, hebben ze ook minder reden om kosten kunstmatig belangrijk te maken.
De XRP Ledger draait al lang en verwerkt transacties snel en goedkoop. Dat moet je Ripple nageven. In internationale betalingen, waar banken nu nog werken met trage correspondentbanken en meerdere tussenpartijen, is zo’n systeem technisch interessant. Zeker in Europa, waar MiCA cryptodienstverleners strakker reguleert maar de onderliggende netwerken zelf niet ineens betrouwbaarder maakt.
Toch lost onbetaalde validatie niet alles op. Als niemand direct wordt betaald, moet je uitleggen waarom genoeg partijen blijven meedoen. Ripple wijst dan op beurzen, bedrijven en instellingen die belang hebben bij een gezond netwerk. Dat is een vorm van eigenbelang.
Ik vind dat minder sterk dan Ripple het doet klinken. Een netwerk kan goedkoop zijn omdat het efficiënt is. Maar ook omdat de echte kosten ergens anders zitten: in governance, vertrouwen en de vraag wie feitelijk invloed heeft.
Bitcoin koopt veiligheid, Ripple vraagt vertrouwen
De verdediging van Bitcoin is simpel en sterk. Miners worden betaald zodat het netwerk erg duur wordt om aan te vallen. Wie Bitcoin wil herschrijven, moet enorme hoeveelheden rekenkracht inzetten. Dat is de economische muur rond het systeem.
Onderzoekers van Coin Metrics en Glassnode wijzen al jaren op de zogenoemde security budget-discussie: hoeveel geld is nodig om Bitcoin veilig te houden als de nieuwe Bitcoin per blok steeds minder worden. Dit raakt aan de kern van Bitcoin na 2032, 2040 en verder.
Ripple heeft een ander risico. De XRP Ledger is niet afhankelijk van energie-intensieve mining, maar van een sociaal en technisch systeem van vertrouwde validators. Ripple zegt al jaren dat het netwerk voldoende gedecentraliseerd is. Critici kijken dan naar de historische rol van Ripple zelf, de standaardlijsten met vertrouwde nodes en de grote voorraad XRP die lang aan het bedrijf was verbonden.
Beide kampen overdrijven hun eigen zuiverheid. Bitcoin doet alsof economische prikkels vanzelf moreel neutraal zijn. Ripple doet alsof een netter ontwerp automatisch minder machtsvragen oproept. Zo werkt geld niet.
De Europese les is nuchter
In Nederland merk je dit vooral bij het verschil tussen beleggen en betalen. Bij OKX of Finst koop je Bitcoin zonder zelf een transactie op de blockchain te doen. Pas bij opname naar een eigen wallet voel je de kosten en wachttijd echt.
Voor betalingen ligt dat anders. Een winkelier, betaaldienst of fintech wil geen netwerk waarvan de kosten op drukke dagen kunnen ontploffen. De Europese Centrale Bank, onder meer via publicaties van Fabio Panetta en later Piero Cipollone, hamert niet voor niets op schaalbaarheid, consumentenbescherming en voorspelbaarheid bij digitaal geld.
Bitcoin kan via Lightning goedkoper worden gebruikt. Lightning is een tweede laag bovenop Bitcoin, bedoeld voor snelle kleine betalingen. Maar ook daar zitten praktische haken aan: liquiditeit, routing en vaak alsnog afhankelijkheid van dienstverleners.
MiCA gaat dit niet oplossen. Die wet maakt eisen voor cryptobedrijven duidelijker, onder toezicht van onder meer nationale toezichthouders zoals AFM en DNB. Maar MiCA verandert niets aan de prikkels van Bitcoin-miners of Ripple-validators.
Schwartz heeft deels gelijk, maar verkoopt geen eindantwoord
Mijn oordeel: Schwartz raakt een echte zwakke plek van Bitcoin. Een netwerk dat veiligheid betaalt uit schaarse blokruimte, heeft een ingebouwd spanningsveld met goedkope betalingen. Dat mag je niet wegwuiven als “FUD”.
Maar Ripple bewijst daarmee nog niet dat zijn model superieur is. Goedkope transacties zijn geen bewijs van robuuste decentralisatie. En geen beloning geven aan validators is geen wondermiddel; het verschuift de vraag naar wie het netwerk draagt als het écht onder druk komt te staan.
Bitcoin is duur en relatief traag op de basislaag. Ripple is sneller, maar vraagt meer vertrouwen in de sociale laag eromheen.
