NAVO-chef Mark Rutte heeft zondag zijn volledige steun uitgesproken voor de militaire aanval van de VS op Iran. Hij noemde het een actie die de wereld veiliger maakt en suggereerde dat Europese bondgenoten zich uiteindelijk bij de VS zullen voegen om de Straat van Hormuz te beveiligen. Die uitspraken zijn in meerdere Europese hoofdsteden als een bom gevallen. De Rutte NAVO Iran oorlog ruzie legt een diepe breuk bloot binnen het westerse bondgenootschap die verder gaat dan de Iran-kwestie alleen.
Wat Rutte zei over Iran-oorlogssteun
Rutte liet er geen misverstand over bestaan. Volgens de krant Financial Times zei hij zondag over Trumps beslissing om Iran te bombarderen: “He’s doing this to make the whole world safe.” Hij voegde eraan toe dat het “only logical” is dat Europese landen “a couple of weeks” de tijd nemen om samen te komen, daarmee verwijzend naar Trumps oproep aan NAVO-bondgenoten om marineschepen te sturen naar de Straat van Hormuz.
Volgens het Reformatorisch Dagblad online benadrukte Rutte ook dat de NAVO altijd eensgezind is geweest over het gevaar van Iraanse kernwapens en dat het daarom “cruciaal” is dat die capaciteiten worden verzwakt. Daarmee verdedigde hij de Amerikaanse aanvallen rechtstreeks.
Waarom de Rutte uitspraken Europa woedend maken
Europa was niet geconsulteerd voordat de VS op 28 februari aanvielen. Dat is de kern van de woede. Trump besloot buiten de NAVO om. Daarna eist hij NAVO-steun. Volgens het nieuwskanaal VRT NWS kan Trump moeilijk eisen dat bondgenoten hem komen helpen in een oorlog waar ze geen enkele inspraak in hadden. De NAVO beslist bij consensus. Iran valt buiten het geografische actieterrein van de alliantie.
De reacties uit Europa liegen er niet om. EU-buitenlandchef Kallas sprak zich uit met de woorden: “This is not our war.” De Duitse president Frank-Walter Steinmeier noemde het een “politiek rampzalige vergissing”. De Franse defensiechef Fabien Mandon zei dat de VS “steeds onvoorspelbaarder” worden en bondgenoten niet eens informeren als ze militaire operaties starten. Trump reageerde door NAVO-bondgenoten “COWARDS” te noemen en de alliantie een “PAPER TIGER” zonder de VS.
Wat de Rutte ruzie betekent voor de Straat van Hormuz
De blokkade van de Straat van Hormuz legt 20 procent van de mondiale olieaanvoer lam. Dat raakt Europa direct. Energieprijzen stijgen. Huishoudens en bedrijven betalen de rekening. Paradoxaal genoeg is dat ook het argument voor Europese betrokkenheid. Zoals een Europese functionaris tegenover de Financial Times zei: “The consequences are ours, so the conflict is ours.” Zie ook onze analyse over de goudprijsdaling door Iran en de stijging van obligatierentes door precies deze energieschok.
Volgens het programma EenVandaag online heeft Trump wel een troefkaart in handen: OekraĆÆne. De veiligheidsgarantie die de VS via de NAVO aan Europa geeft, is enorm belangrijk. Als Trump die koppelt aan Hormuz-medewerking, verandert de rekening voor Europa volledig.
Ruttes positie is riskant, maar niet toevallig
Rutte schippert al maanden tussen Washington en Brussel. Zijn strategie is consistent: Trump tevreden houden om de VS betrokken te houden bij de NAVO. Dat leverde hem eerder al kritiek op in Europa. Nu loopt die kritiek verder op. Volgens radiostation BNR Nieuwsradio zeggen meerdere NAVO-diplomaten dat Ruttes uitspraken een meerderheid van Europese hoofdsteden niet vertegenwoordigen. De Rutte NAVO Iran oorlog kwestie dreigt de alliantie verder te splijten op een moment dat eenheid het hardst nodig is.
