De boodschappen worden duurder. Niet met 2%, niet met 3%, maar mogelijk met meer dan 8 procent. Dat is de waarschuwing die economen van Rabobank geven in het licht van de inflatiecijfers die het CBS deze ochtend publiceerde. De inflatie steeg in maart naar 2,7 procent. Dat klinkt beheersbaar. Maar wie naar de onderliggende cijfers kijkt, ziet wat er aankomt.
- 1
De inflatie steeg in maart naar 2,7%. Energie inclusief motorbrandstoffen steeg met 6,5%, van 0,0% in februari. - 2
Voedingsmiddelen stegen al naar 2,0% in maart. Rabobank verwacht dat dit oploopt naar 7,1% in 2027 en mogelijk meer dan 10% in een zwaar scenario. - 3
Hogere energieprijzen werken pas na 3 tot 9 maanden door in supermarktprijzen, via termijncontracten en inkooponderhandelingen. - 4
ECB-president Lagarde staat klaar om de rente in april al te verhogen als de inflatieschok uit de hand loopt. - 5
Allianz Trade waarschuwt: als het conflict langer dan een paar weken duurt, kan dit leiden tot een inflatieschok zoals in 2022.
Energie springt omhoog, voeding volgt later
De maartcijfers vertellen een verhaal in twee delen. Het eerste deel is al zichtbaar. Energie inclusief motorbrandstoffen steeg met 6,5 procent op jaarbasis. In februari was dat nog 0,0 procent. Die sprong komt rechtstreeks door de Iran-oorlog. Die duurt nu vijf weken en heeft de olieprijs boven de honderd dollar per vat gestuwd. Gas is sinds eind februari meer dan verdubbeld in prijs. Het tweede deel is nog niet zichtbaar, maar komt eraan. Rabobank berekende dat bij een energieprijsschok van 50 procent de voedselprijzen met 10 procent stijgen. De reden voor de vertraging is praktisch. Voedingsmiddelenproducenten werken met termijncontracten voor energie, kunstmest en verpakkingsmateriaal. Die lopen pas over drie tot negen maanden af. Daarna beginnen de onderhandelingen met supermarktinkopers. Pas dan verschijnen de hogere prijzen in de schappen. Dat hebben we in 2023 ook gezien, na de energiecrisis van 2022.
Wat de cijfers nu al laten zien
Voedingsmiddelen stegen in maart al naar 2,0 procent, omhoog van 1,4 procent in februari. Dat is nog mild. Maar Rabobank verwacht in het basispad al 7,1 procent voedselprijsinflatie in 2027. In een zwaar scenario, waarbij cruciale energie-infrastructuur in Qatar of Saudi-Arabië wordt vernield, stijgt dat naar ruim boven de 10 procent. Energie is daarin niet de enige factor. Hogere energieprijzen werken ook door in kunstmestprijzen, koelingstransport, verpakkingen en de productie van basismaterialen zoals plastic en glas. Elke schakel in de voedselketen verbruikt energie. Daardoor werkt een energieprijsschok breder door dan alleen aan de pomp. Lees ook de CBS-analyse van vandaag voor het volledige beeld.
Wat centrale banken nu doen
De ECB waarschuwde al dat de oorlog een “materiële impact” op de inflatie zal hebben. ECB-president Christine Lagarde zei dat de centrale bank klaarstaat om de rente in april al te verhogen als de inflatieschok uit de hand loopt. Dat is een opmerkelijke stap. De ECB had eerder juist gerekend op verdere renteverlagingen in 2026. Het CPB waarschuwde dat de inflatie 0,6 procentpunt hoger kan uitvallen dan de eerder verwachte 2,3 procent. De Nederlandsche Bank rekende in zijn zwaarste scenario met een extra inflatiestijging van 1,6 procentpunt in 2026. En Allianz Trade stelde onomwonden: als het conflict langer duurt dan een paar weken, dreigt een inflatieschok zoals in 2022. Voor huishoudens die net wat ruimte hadden dankzij de loonstijging van 2025, kan die klap hard aankomen.
Wat dit betekent voor jouw portemonnee en voor Bitcoin
Hogere inflatie raakt iedereen, maar niet iedereen even hard. Huurders met variabele energiecontracten zijn het kwetsbaarst. Huishoudens met lage inkomens geven verhoudingsgewijs meer uit aan energie en voeding. Het CPB waarschuwde ook dat het armoederisico toeneemt als de energieprijzen aanhouden. Voor beleggers en de cryptomarkt is de ECB-rentestap het relevantste signaal. Als de ECB in april de rente verhoogt, stijgen de financieringskosten. Dat drukt risicovolle beleggingen, ook Bitcoin. We schreven eerder over Bitcoin en mondiale onzekerheid. Die druk neemt nu verder toe. De inflatie van maart is nog maar het begin. De echte rekening van de oorlog ligt in de supermarkt. En die komt later.
