Nederland staat er minder goed voor dan het kabinet graag laat zien. Het begrotingstekort loopt dit jaar op naar 2,5% en stijgt in 2027 naar 2,9%. Dat is vlak onder de Europese grens van 3%. Wie denkt dat er dan nog ruimte is voor een klap van buitenaf, heeft het mis. Want de voorjaarsnota 2026 bevat een grote blinde vlek. De gevolgen van de oorlog in Iran zijn er niet in verwerkt. Niet één euro.
Dat is geen detail. Dat is het hele probleem.
Cijfers die al kloppen voor de druk begint
Het tekort van 2,9% in 2027 is berekend zonder hogere energieprijzen, zonder economische terugval door het conflict en zonder de extra druk op de koopkracht. Minister Eelco Heinen (VVD, Financiën) was er zelf eerlijk over. Accountancy Vanmorgen citeert hem als volgt: “De internationale situatie verslechtert in een hoog tempo. Dat maakt de voorjaarsnota al achterhaald als ik ‘m publiceer.”
Dat is een opmerkelijke zin voor iemand die net zijn begroting indient.
De economische groei voor 2027 staat op 1,1%. De overheidsschuld loopt op naar 49,4% van het bbp in 2030. Na 2027 dalen de tekorten weer, naar 2,1% in 2030. Maar ook die cijfers gaan uit van een wereld zonder oorlog in het Midden-Oosten. De NOS schrijft dat de ramingen waarschijnlijk niet lang stand zullen houden. De vraag is hoe snel ze bijgesteld worden.
Heinen remt, de Kamer wil gas geven
In de Tweede Kamer staan partijen in de rij met plannen om de pijn te verzachten. Lagere accijnzen op brandstof. Een prijsplafond op energie. Het kabinet wil er niets van weten. Heinen houdt de hand op de knip. Zijn redenering is simpel: de situatie kan nog veel slechter worden, en dan heb je de buffer nodig.
Dat is te begrijpen. Toch wringt het. Want de inkomsten van de overheid stijgen gewoon door. Uit belastingen en premies komt dit jaar ruim 456 miljard euro binnen. In 2030 loopt dat op tot ruim 564 miljard. De overheid verdient dus meer. Maar de uitgaven stijgen ook, jaar op jaar. Daardoor blijft er weinig ruimte om bij te sturen als het misgaat.
Wat dit betekent voor de markt
Dit lijkt ver van je portfolio. Dat is het niet. Hogere energieprijzen raken de koopkracht. Minder koopkracht remt de economie. En een rem op de economie verlaagt de risicobereidheid. Dat drukt op alles wat volatiel is, waaronder Bitcoin.
Hoe stijgende energieprijzen die keten in gang zetten, legden we eerder al uit. Het patroon is niet nieuw. Echter, de schaal is nu groter dan de afgelopen jaren.
Nederland staat er relatief nog goed voor. Een schuld van 49,4% is laag vergeleken met landen als Italië of Frankrijk, die ver boven de 100% zitten. Dat geeft in theorie ruimte. Maar ruimte en politieke wil zijn twee verschillende dingen. Zolang Heinen de rem vasthoudt en Iran niet deëscaleert, blijft de onzekerheid groot. En onzekerheid is slecht voor markten. Alle markten.
