Ricursive doet AI-chipontwerp in een week, ASML bouwt nog jaren

AI-context. Bij de TPU v5e verkortte AlphaChip de draadlengte op de chip met 3,2 procent. Bij Trillium, de zesde generatie, was die winst 6,2 procent. ASML had in 2026 ongeveer 65 EUV-machines in productie. Het bedrijf wil die capaciteit in 2027 met circa 30 procent verhogen. ASML steekt jaarlijks meer dan 4 miljard euro in onderzoek. Ongeveer driekwart daarvan gaat naar Nederland. Bron, Google DeepMind en ASML.

Waarom Ricursive zegt dat AI-chipontwerp een week kost

Goldie en Mirhoseini leidden eerder het AlphaChip-team bij Google DeepMind. Dat systeem behandelt het plaatsen van chiponderdelen als een soort bordspel. Een neuraal netwerk leert welke onderdelen bij elkaar horen en past die kennis toe op een nieuwe chip. Google gebruikte de methode voor de laatste drie generaties van zijn TPU-chips. Ook Axion, de eerste Arm-processor van Google voor datacenters, kreeg zo zijn lay-out. Chipmaker MediaTek paste de aanpak inmiddels ook toe op eigen ontwerpen.

Bij Ricursive Intelligence werkt het principe groter. Het bedrijf optimaliseert een hele chip in een keer, niet in tientallen losse blokken. Dat levert volgens Goldie ongewone lay-outs op, zoals een golfvormig patroon dat ingenieurs eerst verbaasde. Een traditioneel ontwerptraject duurt zes maanden tot twee jaar. Goldies systeem heeft daar ongeveer een week voor nodig. Dat is snel.

De rekensom achter 10.000 keer meer compute

Goldie noemt haar eigen schatting voorzichtig. Ze verwacht dat de vraag naar rekenkracht binnen vijf jaar minstens tienduizend keer groter wordt. Grote AI-modellen trainen en inzetten vraagt al jaren om steeds meer chips. Sneller ontwerpen moet dat helpen opvangen. Het maakt chips op maat haalbaar voor meer bedrijven, niet alleen voor de grootste techconcerns.

Investeerders zien kennelijk hetzelfde probleem. Ricursive haalde in december 2025 eerst 35 miljoen dollar op. Dat was bij een waarde van 750 miljoen dollar, geleid door Sequoia Capital. Een maand later volgde een serie A van 300 miljoen dollar. Die ronde waardeerde het bedrijf op 4 miljard dollar. Lightspeed leidde de ronde, met steun van onder meer DST Global, Felicis Ventures en NVentures, de investeringsarm van chipmaker Nvidia. Ricursive telt naar verluidt nog maar een tiental medewerkers.

De Nederlandse chipmachine als nieuw knelpunt

Een sneller ontwerp verandert weinig als de fabriek niet meekomt. ASML in Veldhoven is wereldwijd de enige bouwer van EUV-machines voor de meest geavanceerde chips. Het bedrijf wil die productiecapaciteit in 2027 met ongeveer 30 procent verhogen. Dat is tegenover de zo’n 65 systemen van 2026. Voor 2028 onderzoekt ASML een vergelijkbare stap. Deze week meldde ASML ook al een omzetgroei van 25 procent. Die groei komt grotendeels door de vraag naar AI-chips.

Toch verkoopt ASML die machines bijna niet aan Europa zelf. Topman Frank Heemskerk zei op 22 september dat de Europese omzet van ASML in het laatste kwartaal op nul uitkwam. Hij wijt dat aan een gebrek aan investeringen, niet aan onwil van zijn bedrijf. Er komen volgens hem simpelweg geen nieuwe chipfabrieken bij in Europa. ASML besteedt wel meer dan 4 miljard euro per jaar aan onderzoek. Ongeveer driekwart daarvan gaat naar Nederland.

Dat is de kern van het probleem voor Europa. Chipontwerp kan straks in dagen klaar zijn. Een EUV-machine bouwen en installeren kost nog altijd jaren. De Nederlandse fabriek wordt daardoor niet minder belangrijk door AI-chipontwerp. Ze wordt er juist afhankelijker van. Het ontwerp is niet langer de langste stap in de keten.

Wat critici van AlphaChip al jaren tegenwerpen

Niet iedereen is overtuigd dat AI hier al beter werkt dan mensen. Een paper in Nature prees AlphaChip in 2021 nog als tijdbesparend. Latere studies van onder meer onderzoeker Igor Markov trokken dat in twijfel. Chipontwerper Andrew Kahng trok zijn eigen lovende commentaar bij die publicatie later terug. Zijn eigen tests lieten geen duidelijke winst van AlphaChip zien. Niet boven mensen, niet boven bestaande software.

Markov wijst er ook op dat zulke AI-methodes vaak veel meer rekenkracht kosten. Vaak met een slechter resultaat als uitkomst. Google publiceerde later zelf een tegenpaper die de kritiek weerspreekt. Voor Ricursive is dat verleden vooral een verkoopargument. Het bedrijf noemt de ervaring van zijn oprichters als bewijs dat de methode werkt. De discussie onder chipingenieurs blijft intussen open. Wie zich afvraagt wie zulke systemen moet controleren, leest ook ons stuk over wie de wereldwijde AI-regels mag bepalen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel geld haalde Ricursive Intelligence op? In totaal ongeveer 335 miljoen dollar, in twee rondes. Eerst 35 miljoen dollar in december 2025, daarna 300 miljoen dollar in januari 2026. De laatste ronde waardeerde het bedrijf op 4 miljard dollar.

Wat is AlphaChip? AlphaChip is het systeem van Google DeepMind dat de lay-out van computerchips ontwerpt. Het is gebruikt voor de laatste drie generaties TPU-chips van Google en voor de Arm-processor Axion. Ook chipmaker MediaTek gebruikt de methode inmiddels.

Verkoopt ASML nog machines in Europa? Volgens topman Frank Heemskerk kwam de Europese omzet van ASML in het laatste kwartaal op nul uit. Hij noemt een gebrek aan investeringen en het ontbreken van nieuwe chipfabrieken in Europa als oorzaak.