| Wat je moet weten |
|---|
| 1Mistral opent in juli early access voor een nieuw open-weight model. |
| 2Het model gebruikt een Mixture-of-Experts, veel subnetwerken met een router. |
| 3CEO Arthur Mensch kondigde het aan vanuit Parijs. |
| 4De EU AI Act-handhaving start op 2 augustus 2026. |
AI-context. Mistral Large 3 heeft 675 miljard parameters totaal en 41 miljard actief, onder Apache 2.0. De training vroeg circa 3.000 Nvidia H200-GPU’s. ASML leidde in september 2025 een ronde van 1,7 miljard euro, met een waardering van 11,7 miljard euro. Bron, Tech Times en Mistral.
Wat het Mistral open-weight model anders maakt
Mensch bevestigde het model in een lange post op LinkedIn, zo beschrijft de strategie van Mensch. Hij noemde het “a very exciting model” voor deze zomer. De vroege toegang loopt via vaste partners, nog zonder publieke datum. Mistral noemt de nieuwe reeks “fat but sparse”, aldus een post op Sifted. Die term wijst op een Mixture-of-Experts, veel gespecialiseerde subnetwerken met een router. Zo’n model telt heel veel parameters, de getrainde getallen van het model, maar rekent per token met een paar experts. Mistral bouwde deze aanpak eerder met de Mixtral-modellen in 2023. De vroege Mixtral-modellen maakten sparse architectuur geloofwaardig.
Het huidige vlaggenschip, Mistral Large 3, gebruikt 675 miljard parameters totaal en 41 miljard actief. Onder Apache 2.0 kent de licentie geen gebruikslimiet. Een opvolger wordt groter, zegt Mensch, zonder cijfers te geven. Toch verbergt het woord “sparse” een addertje. Alle expertgewichten moeten samen in het geheugen passen, ook al activeert er maar een deel. De router moet elk token naar elke expert kunnen sturen. Geheugenbandbreedte is dus de echte flessenhals, bevestigt de MoE-analyse van Nvidia. Wie het model lokaal wil draaien, rekent op de totale parameters, niet op het actieve deel. Large 3 past op een server met acht krachtige GPU’s. Die kaarten moeten samen het volledige gewicht dragen. Meta’s Llama draait breder, maar onder een eigen licentie met grenzen. Die voorwaarden sluiten bedrijven met meer dan 700 miljoen gebruikers uit. Apache 2.0 kent zulke grenzen niet. Dat telt.
Wat dit betekent voor Nederland en Europa
Hier komt de Nederlandse hoek scherp in beeld. ASML uit Veldhoven leidde in september 2025 de Series C van 1,7 miljard euro. Die ronde waardeerde Mistral op 11,7 miljard euro. ASML levert ook de lithografiemachines die de GPU’s van Nvidia mogelijk maken. Dus het echte verhaal is dubbel. Europa’s grootste AI-hoop leunt op een Nederlands bedrijf, als investeerder en als leverancier van de chipmachines. De training van Large 3 vroeg circa 3.000 Nvidia H200-GPU’s. Elke H200 begint bij ASML-technologie. De EUV-machines van ASML zijn wereldwijd de enige die de fijnste chips maken. Een groter model verhoogt die afhankelijkheid alleen maar. Dat is geen detail.
De timing is geen toeval. De EU AI Act-handhaving krijgt op 2 augustus 2026 haar bevoegdheden. Mistral tekende de General Purpose AI Code of Practice, samen met circa twee dozijn andere aanbieders. Open weights passen bij de Europese wens tot “strategische autonomie”. Banken, ziekenhuizen en overheden draaien het model op eigen servers. Data verlaat dan nooit de eigen infrastructuur. Een enquĆŖte van CISPE noemde datasoevereiniteit een topfactor voor 72 procent van de Europese IT-beslissers. Gartner-analist Arun Chandrasekaran ziet de sterkste vraag bij financiĆ«le diensten, zorg en publieke sector. Een Amerikaanse aanbieder met EU-opslag valt nog onder Amerikaans recht. Dat verschil telt zwaar in gereguleerde sectoren, zoals we zagen bij Claude Sonnet 5 en de Nederlandse MiCA-vergunning.
| Cijfers achter Mistral |
|---|
| 1Large 3 heeft 675 miljard parameters totaal en 41 miljard actief. |
| 2ASML leidde de ronde van 1,7 miljard euro in 2025. |
| 3Waardering nu in gesprek boven 23 miljard dollar. |
| 4Mistral belooft 4 miljard euro aan datacenters in Frankrijk en Zweden. |
| 5De training vroeg circa 3.000 Nvidia H200-GPU's. |
| 6EU AI Act-handhaving start op 2 augustus 2026. |
Hoe Mistral het geld en de compute op orde kreeg
De cijfers verklaren het zelfvertrouwen. De jaarlijkse terugkerende omzet kwam begin 2026 boven 400 miljoen dollar. Mensch mikt op meer dan 1 miljard dollar tegen het jaareinde. Nieuwe gesprekken over kapitaal noemen een waardering boven 23 miljard dollar. Toch valt de echte inzet pas op bij de infrastructuur. Mistral belooft 4 miljard euro aan datacenters in Frankrijk en Zweden. Dat is ongeveer tien keer de huidige jaaromzet. De inzet is groot. Een deel, 1,2 miljard euro, gaat naar een datacenter in Zweden op waterkracht.
De rekenkracht groeit dus mee met de ambitie. In februari 2026 kocht Mistral cloudbedrijf Koyeb, de eerste overname. Op VivaTech zei Mensch dat Mistral van software naar cloud schuift. De ronde van 2025 kende grote namen, waaronder a16z, Nvidia, Bpifrance en Index Ventures. De vraag blijft of het model de kloof dicht. Onafhankelijke benchmarks zetten Large 3 onder de mediaan van vergelijkbare open modellen. Het haalt ongeveer 38 tokens per seconde, trager dan lichtere concurrenten. Deze zomer moet blijken hoeveel dichter de opvolger komt. Ook Arthur Hayes over AI wees op die inzet. De parameters en de licentie blijven voorlopig geheim.
