Waarom geldt het DeepSeek verbod nu bij alle VS-agentschappen?

AI-context. Italie blokkeerde DeepSeek voor gebruikers op 30 januari 2025, de Nederlandse overheid verbood het ambtenaren enkele dagen later. Dat is ruim twintig maanden voor de Amerikaanse order van deze week. China overweegt exportcontroles op 23 AI-gerelateerde technologieen als reactie op de Amerikaanse druk. Bron, Euronews en Reuters.

Washington verbreedt het DeepSeek verbod naar de hele overheid

De order komt van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid. Ze staat als formele kennisgeving in het Federal Register, met kenmerk 2026-21447. Federale agentschappen mogen geen nieuwe DeepSeek-producten meer aanschaffen. Ze moeten bestaande installaties verwijderen uit hun IT-systemen. De regel geldt ook voor diensten van externe leveranciers die op DeepSeek-technologie draaien. Agentschappen kunnen een uitzondering aanvragen. Een harde deadline ontbreekt, meldt TechCrunch.

DHS wijst op de Chinese wet die autoriteiten toegang geeft tot data van bedrijven binnen hun jurisdictie. Dat risico raakt volgens Washington ook Amerikaanse overheidsdata die via DeepSeek loopt. Een Amerikaans cyberadvies van september, met kenmerk AA26-251A, beschuldigt DeepSeek en vijf andere Chinese AI-bedrijven van grootschalige modeldistillatie. Alibaba en Moonshot AI staan op diezelfde lijst. DeepSeek bouwde eerder naam op met een goedkopere zoek-API tegenover Amerikaanse concurrenten. Taiwan overweegt zelf exportcontroles op AI-chips naar China. Chinese woordvoerder Mao Ning noemt de maatregel politiek gemotiveerd en zegt dat Peking de belangen van Chinese bedrijven verdedigt. Ze spreekt van een overdreven gebruik van het begrip nationale veiligheid.

Europa verbood DeepSeek al twintig maanden eerder

Europa trof deze maatregelen eerder en vanuit een ander motief. De Italiaanse privacytoezichthouder Garante blokkeerde DeepSeek voor gebruikers op 30 januari 2025. De toezichthouder verwees naar onduidelijkheid over dataopslag en het gebruik van gesprekken voor training. Enkele dagen later volgde Nederland. De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwde dat een cv of ander document in de chatbot op een server in China kan belanden. Voorzitter Aleid Wolfsen noemde de risico’s voor gebruikers groot.

Het kabinet trok daarna zijn eigen conclusie. Ambtenaren mogen DeepSeek sinds februari 2025 niet meer gebruiken voor hun werk. Toenmalig staatssecretaris Zsolt Szabo noemde de app gevoelig voor spionage. Die Nederlandse regel dateert van ruim twintig maanden voor de Amerikaanse order van deze week. Het Amerikaanse besluit mikt breder, het raakt ook producten van externe leveranciers die op DeepSeek draaien. Europa regelt toezicht op AI intussen ook via eigen AI-wetgeving. Nederlandse bedrijven die zo’n dienst gebruiken, doen er goed aan hun eigen leveranciers na te vragen.

Veelgestelde vragen

Geldt het DeepSeek verbod ook voor Nederlandse bedrijven? Nee, de order van DHS raakt alleen federale agentschappen in de Verenigde Staten. Nederlandse ambtenaren mogen de chatbot al sinds februari 2025 niet voor hun werk gebruiken. Particuliere bedrijven in Nederland beslissen zelf, al blijft de GDPR-vraag van de Autoriteit Persoonsgegevens relevant.

Wat moeten Amerikaanse agentschappen nu doen? Ze stoppen met nieuwe aankopen van DeepSeek-producten en verwijderen bestaande installaties uit hun systemen. De regel geldt ook voor diensten van externe leveranciers op basis van DeepSeek-technologie. Agentschappen kunnen bij DHS een uitzondering aanvragen.

Waarom ziet Washington DeepSeek als veiligheidsrisico? Chinese wetgeving geeft autoriteiten toegang tot data van bedrijven binnen hun jurisdictie, ook als die data in de Verenigde Staten wordt verzameld. Een Amerikaans cyberadvies beschuldigt DeepSeek verder van grootschalige modeldistillatie, samen met vijf andere Chinese AI-bedrijven.