Hoe betrouwbaar is proof of reserves vier jaar na FTX?

Marktcontext per 17.59 CET. Bitcoin noteert 65.177 dollar, 0,07 procent onder de 24-uurs high van 65.221 dollar en 0,78 procent boven de 24-uurs low van 64.674,20 dollar. Het 24-uurs volume daalt ongeveer 13,7 procent tegenover gisteren. De totale cryptomarkt weegt 2,31 biljoen dollar, met bitcoin goed voor 56,65 procent daarvan. Bron, Kraken en CoinGecko.

Wat proof of reserves wel en niet bewijst

Een proof of reserves, een controle die telt of een exchange genoeg munten in een wallet heeft, toont een momentopname. Niet meer dan dat. De auditor telt de munten in een wallet en vergelijkt dat cijfer met de tegoeden van klanten. De PCAOB waarschuwt al sinds 2023 dat zo’n rapport geen accountantscontrole is. Schulden blijven onvermeld. Pandrechten ook. Geleende munten kunnen een reserve tijdelijk flink laten groeien, zonder dat een buitenstaander dat ooit van buitenaf kan zien. Controle daarop ontbreekt. Dat cijfer van Binance alleen zegt dus weinig. Een schuldenoverzicht ontbreekt volledig. Coinbase vormt de uitzondering, als enige grote naam. Het bedrijf is beursgenoteerd en valt daardoor onder de volledige, doorlopende controle van de Amerikaanse toezichthouder SEC. Een accountant keurt de jaarrekening jaarlijks goed.

Wat dit betekent voor de Nederlandse belegger

Het verschil zit in de wet. Niet in vertrouwen. Bitvavo werkt sinds juni 2025 onder een MiCA-vergunning van de AFM. Artikel 75 van die verordening verplicht elke Europese bewaarder tot een juridisch en operationeel gescheiden vermogen, ook bij een faillissement. Elk kwartaal volgt een overzicht per klant. Verplicht, elektronisch, gespecificeerd. Gaat er iets mis door een fout binnen de macht van de exchange? Dan is die exchange wettelijk aansprakelijk tot de volledige marktwaarde op het exacte moment van verlies, zonder uitzondering. Een Amerikaanse of Aziatische exchange zonder MiCA-vergunning kent die verplichting niet. In de EU staan al 324 aanbieders geregistreerd onder deze regels. Toezichthouder CySEC controleerde deze week al preventief de bewaarconstructies van crypto-partijen in Cyprus, vooruitlopend op de MiCA-herziening van 2027. Bij een illustratieve positie van 1.000 euro in bitcoin op een MiCA-vergunde beurs val je terug op een wettelijke schadevergoeding. Niet alleen op een screenshot. Dat is illustratief, geen advies.

Waarop je de komende weken moet letten

Let de komende weken op twee dingen. Elke MiCA-vergunde exchange moet uiterlijk begin oktober 2026 de kwartaalopgave over het derde kwartaal naar klanten sturen. Vergelijk het saldo zelf. Tot op de munt nauwkeurig. Wijkt het af? Meld dat direct, bij exchange en AFM. Toezicht op offshore exchanges zonder EU-vergunning blijft ondertussen een aanhoudende blinde vlek, ook vier jaar na de val van FTX. Dezelfde spanning tussen schijnzekerheid en daadwerkelijke controle speelde deze week ook bij de IMF-stablecoinwaarschuwing voor Bitvavo-klanten. Zolang een platform geen MiCA-licentie voert, geldt geen van deze beschermingen, hoe indrukwekkend de reserve-cijfers ook ogen.

Dit artikel is informatief en geen financieel advies. Beleggen in crypto-activa brengt risico op verlies met zich mee. Doe eigen onderzoek naar de voorwaarden, de fiscale gevolgen en de eigen risicobereidheid. Raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk adviseur voordat je kapitaal inzet.