Stel jezelf de vraag eens hardop: bestaat je bank over tien jaar nog? Het klinkt bijna gek, want een bank voelt zo onwrikbaar als een dijk. Toch is dat precies de vraag die we op Money20/20 Europe in Amsterdam aan zeven oprichters stelden – mensen die op dit moment het geldsysteem opnieuw aan het bouwen zijn. Hun antwoorden waren verrassend eensgezind. En ze zetten je beeld van de toekomst van banken op zijn kop.
| Wat je moet weten |
|---|
| 1Zeven fintech-oprichters op Money20/20 Europe zijn het eens: de bank verdwijnt niet, maar verandert van een merk op je pas in onzichtbare infrastructuur achter je geld. |
| 2Het oude systeem hapert. Bij internationale betalingen loopt volgens TransFi 1 op de 20 transacties vast, zonder dat iemand kan zien waar het geld blijft hangen. |
| 3Stablecoins en getokeniseerde deposito's vullen het gat dat banken laten vallen, maar ze vervangen de bank niet, zegt stablecoin-expert Marieke Flament. |
| 4Het bewijs is er al: een Britse bank zet via blockchainproject Midnight zijn tegoeden op de keten, met goedkeuring van de Bank of England. |
Het probleem: je geld hopt van bank naar bank naar bank
Begin bij wat er nu misgaat. Wie geld naar het buitenland stuurt, ziet dat bedrag onder water langs een rij tussenbanken reizen. Van de ene bank naar de volgende, en weer naar de volgende. “Eén op de twintig transacties loopt vast”, vertelde Rahul Sahni van TransFi ons op de beursvloer. “En niemand kan precies zien bij welke tussenbank het geld blijft hangen.” Dat is geen randgeval. Dat is de rails waar banken nog dagelijks op draaien.
Een stablecoin – een digitale munt die één op één aan bijvoorbeeld de euro of dollar is gekoppeld – legt diezelfde reis in seconden af, met een paar centen aan kosten. Het verschil in snelheid en transparantie is precies waarom zoveel oprichters op Money20/20 dachten: dit kan anders.
De bank die alles wil doen, overleeft niet
Wat betekent dat voor de bank zelf? Marcos Nunes, CEO van Tangem Pay, was er stellig over. De bank die overleeft, is niet die ene partij die zegt: “Ik regel alles voor je.” Dat model wordt te traag en te duur. In plaats daarvan wordt bankieren steeds meer een kwestie van orkestreren: de beste betaalwegen aan elkaar knopen, niet ze allemaal zelf bezitten.
Het is een belangrijk onderscheid. De alles-in-één-bank van vroeger lijkt straks op een dinosaurus. De bank van de toekomst is meer een dirigent die de slimste rails kiest, of die nu van henzelf zijn of van een fintech-partner.
Waarom banken het gat niet zelf dichten
Kunnen banken dat probleem dan niet gewoon zelf oplossen? Niet helemaal, legde Nkiru Uwaje van MANSA uit. De hoeveelheid dollars die banken op elk moment kunnen leveren, is eindig. Loopt een betaalbedrijf tegen die grens aan, dan zoekt het een alternatief. En dat alternatief zijn steeds vaker stablecoin-rails die de liquiditeit aanvullen waar de bank stopt.
Zo ontstaat er een werkverdeling. De bank doet wat de bank goed kan, en op het punt waar haar voorraad opraakt, neemt een nieuwe laag het over. Het gat dat banken laten vallen, is precies waar het nieuwe geld doorheen stroomt.
Crypto en banken groeien naar elkaar toe
Belangrijk: dit is geen oorlog van crypto tegen banken. Een paar jaar geleden waren cryptobedrijven nog “de boeman” voor banken, vertelde Konstantin Vasilenko van Paybis. Niemand wilde ze als klant. Nu zie je het omgekeerde: crypto en de traditionele financiële wereld smelten samen tot één sector. Op de beursvloer van Money20/20 liep iedereen door elkaar heen, en bijna elk gesprek ging over stablecoins.
De ommekeer kwam grotendeels door regelgeving. Pas toen de Europese MiCAR-vergunning binnen was, schoven banken echt aan. We spraken Vasilenko daar uitgebreid over in dit interview met Paybis. Zijn punt: zodra de spelregels duidelijk zijn, verdwijnt de muur tussen de twee werelden vanzelf.
Van buitengesloten naar voorop
Hoe ver die ommekeer al is, laat het verhaal van Clear Junction mooi zien. Tien jaar geleden hielp het bedrijf cryptopartijen die nergens een bankrekening konden krijgen, vertelde financieel directeur Teresa Cameron. Ze waren buitengesloten van de grote banken. Vandaag is de rol omgedraaid: Clear Junction helpt nu juist gewone, op fiatgeld gebouwde bedrijven om aan te sluiten op crypto-rails.
Buitengesloten werd voorop. Diezelfde technologie die ooit verdacht was, is nu het gereedschap waar traditionele bedrijven om vragen.
Banken gaan zelf de blockchain op
Het duidelijkste bewijs kwam van Fahmi Syed van Midnight. Een Britse bank die onder toezicht staat, zet zijn tegoeden – de deposito’s van klanten – als token op de blockchain. Volgens Syed gebeurt dat met goedkeuring van de Bank of England, en het is “een van vele banken en neobanken” die deze stap zetten.
Dat past in een bredere beweging bij toezichthouders. De Bank of England en de Europese Centrale Bank onderzoeken allebei serieus hoe geld er digitaal en getokeniseerd uit kan zien. De instellingen komen er dus aan. Niet als buitenstaander, maar gewoon als deelnemer op de keten.
Het oordeel: de toekomst van banken is onzichtbaar
Dus: gaan banken dood? Nee, zei Marieke Flament, in Europa een van de scherpste stemmen over stablecoins. Stablecoins gaan banken niet vervangen. Een stablecoin is als contant geld dat je zo kunt doorgeven. Een getokeniseerd deposito daarentegen heeft nog steeds een bank nodig om het uiteindelijk uit te betalen. “Allebei hebben een rol”, was haar conclusie. Banken verdwijnen niet, ze veranderen van vorm. We spraken haar uitgebreid over de Europese euro-stablecoin in dit interview.
Wie wil weten hoe de toezichthouder hier in Nederland naar kijkt, vindt bij De Nederlandsche Bank een heldere uitleg over crypto en het toezicht daarop.
Het antwoord op de openingsvraag is dus niet dat banken verdwijnen. Het is dat ze onzichtbaar worden: de leidingen achter je geld, niet langer het merk op je pas. Je betaalt straks misschien nog steeds “via je bank”, zonder dat je merkt dat er onder water een stablecoin, een fintech en een getokeniseerd deposito aan het werk zijn. Zeven oprichters op Money20/20 schetsten samen dat beeld, stuk voor stuk vanuit een ander hoekje van de markt. Alle interviews en meer duiding vind je op het YouTube-kanaal van Cryptofocus.
