Flock-camera’s misbruik leidt tot 46 meldingen en kortere bewaartijd

AI-context. Flock is inmiddels 8,4 miljard dollar waard, tegen 4,8 miljard dollar in 2024. Het bedrijf draait ruim 300 miljoen dollar aan jaarlijkse omzet en telt meer dan 4.800 Amerikaanse politiediensten als klant. Bron, TechStartups.

Agenten gebruikten Flock om ex-partners te achtervolgen

Flock Safety bouwde automatische kentekenherkenning uit, camera’s die kentekens automatisch lezen en opslaan. Het netwerk telt 120.000 camera’s. De Washington Post vond deze zomer minstens 46 gevallen van agenten die de camera’s zonder toestemming doorzochten. Sommigen volgden een ex-partner. Korpsen wisten van niets. Hun eigen agenten misbruikten de zoekfunctie zonder dat de korpsleiding het in de gaten had.

Topman Garrett Langley noemde dat tegenover CBS News pijnlijk en gaf toe dat Flock eerder had moeten ingrijpen. Flock reageerde met concrete maatregelen. Het bedrijf verkort de bewaartermijn van dertig naar zeven dagen, met een uitzondering voor lopende zaken. De ACLU wil een limiet van 48 uur. Alleen spoedgevallen, zoals vermiste kinderen, zijn vrijgesteld. Ongeveer een derde van de klanten zet inmiddels een tool aan die afwijkende zoekpatronen opspoort.

Senator Bernie Sanders reageerde op X met de oproep te stoppen met wat hij AI-massasurveillance noemt. Ook Republikeinen reageren inmiddels fel. Senaatskandidaat Abdul El-Sayed noemt de opmars van Flock ongemerkte massasurveillance, terwijl drie Republikeinse Congresleden wetsvoorstel HR 9800 indienden. Dat wetsvoorstel is smal. Dat is de Protection Against Mass Surveillance Act.

De wet verbiedt federale diensten om kentekenherkenning, gezichtsherkenning of andere biometrische identificatie aan te schaffen. Biometrische identificatie betekent hier het herkennen van mensen via gezicht of lichaam. Staten en gemeenten mogen dat evenmin, meldt vakmedium Police1. Een landelijk verbod op de camera’s zelf staat nergens in de tekst. Flock blijft dus gewoon draaien bij de meeste van zijn 4.800 klanten.

Flock groeide van 4,8 miljard dollar waardering in 2024 naar 8,4 miljard dollar dit jaar. Investeerders duwden gewoon mee. Flock doorliep ooit het Y Combinator-programma voordat het miljarden waard werd. Onafhankelijk toezicht ontbreekt vooralsnog. Niemand controleert extern of korpsen de bewaartermijn naleven, en eerdere beloftes voorkwamen de 46 misbruikgevallen niet. Dat blijft onopgehelderd. Andere AI-bedrijven kennen dezelfde spanning tussen groei en controle, zoals bleek uit het eigen noodstopplan van Anthropic. Flock claimt dat zijn systemen hielpen bij het oplossen van meer dan een miljoen zaken sinds de start.

Zeker honderd Amerikaanse steden schrapten, blokkeerden of deactiveerden hun Flock-contract, meldde omroep NPR deze week op basis van het DeFlock-register. Concurrenten wachten niet af. Denver en Longmont in Colorado stapten over naar concurrent Axon, terwijl Motorola Solutions en Verkada klanten wegplukken bij Flock. Langley bestrijdt dat verhaal. Hij zegt zeven keer zoveel nieuwe klanten te winnen als hij verliest. Privacyvoorvechter Matthew Guariglia noemt dat geen oplossing, want het probleem verschuift enkel naar een andere camera. Voor de politiek maakt het weinig uit welk merk er op de paal hangt.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Onder de Europese AI Act zou een netwerk als Flock deels tegen een verbod aanlopen. Dat raakt Flock direct. Artikel 5 verbiedt AI-systemen die gezichtsdatabanken bouwen via ongerichte scraping van camerabeelden. Real-time gezichtsherkenning door de politie in openbare ruimtes mag alleen in drie nauw omschreven gevallen. Rechterlijke toestemming is altijd verplicht. Die regel geldt al sinds februari 2025. Nederland liet al zien wat dat in de praktijk betekent.

De Autoriteit Persoonsgegevens gaf gezichtsherkenningsbedrijf Clearview AI in 2024 een boete van 30,5 miljoen euro. De reden is simpel. Clearview verzamelde gezichtsfoto’s illegaal. Flock zegt alleen kentekens te lezen. Het Amerikaanse wetsvoorstel noemt gezichtsherkenning toch expliciet als verboden categorie. Daar zit het echte verhaal. Het verschil tussen twee stelsels is het punt. Wat in de VS nog op vrijwillige aanpassingen draait, was in Europa al een boetezaak geweest. Een Nederlandse gemeente die vandaag zo’n systeem zou kopen, botst op dezelfde wet als Clearview destijds.

De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur houdt in Nederland toezicht op zulke AI-toepassingen. Gemeenten moeten een impactassessment op grondrechten opstellen. Dat geldt al voor risicovolle AI-systemen. Een Nederlandse Flock-achtige uitrol zou dus niet zomaar langs toezichthouders glippen. Toezicht verschilt sterk. In de VS wisselt dat nog altijd per staat.

Veelgestelde vragen

Wat is Flock Safety precies?
Flock Safety is een Amerikaans bedrijf dat automatische kentekenherkenning verkoopt aan politie en bedrijven. Het netwerk telt 120.000 camera’s bij ruim 4.800 politiediensten in de Verenigde Staten. Het bedrijf is sinds april 2026 8,4 miljard dollar waard.

Mag een netwerk zoals Flock ook in Nederland?
Een zuiver kentekennetwerk valt niet automatisch onder het verbod. Zodra een systeem gezichtsdatabanken bouwt via ongerichte scraping, verbiedt Artikel 5 van de AI Act dat wel. De Autoriteit Persoonsgegevens beboette Clearview AI in 2024 voor precies zo’n praktijk met 30,5 miljoen euro.

Wordt Flock nu verboden in de Verenigde Staten?
Nee, er ligt geen wetsvoorstel dat de camera’s zelf landelijk verbiedt. Wetsvoorstel HR 9800 verbiedt alleen federale aankoop van kentekenherkenning en gezichtsherkenning. Flock verkort intussen zelf de bewaartermijn naar zeven dagen, vergelijkbaar met de nul dataretentie die OpenAI eerder beloofde.