Nvidia steunt open-weight AI-modellen, Jensen Huang breekt X-stilte

AI-context. Kimi K3 telt 2,8 biljoen parameters en scoort wereldwijd op de derde plek qua vaardigheden. Vijfentwintig bedrijven zetten hun naam onder de brief, tegenover vier grote afwezigen. Twee Congresleden, Andrew Garbarino en John Moolenaar, openden op 22 juli 2026 een onderzoek naar AI-distillatie. Bron, TechCrunch, Unite.AI en CyberScoop.

Coalitie verdedigt open-weight AI-modellen tegen Washington

Nvidia, Meta, Microsoft, Mistral en Hugging Face ondertekenden mee, naast twintig andere partijen zoals Palantir, IBM, Dell en Y Combinator. Jensen Huang deelde de brief zelf. Het was zijn allereerste bericht op X. “Open modellen versterken veiligheid en cyberbeveiliging, versnellen innovatie en maken soevereiniteit mogelijk,” schreef hij in zijn eerste bericht op X. Vier grote namen ontbreken op de lijst. OpenAI, Anthropic, Google DeepMind en SpaceX bleven weg. Hugging Face, deze maand nog doelwit van een Hugging Face hack, tekende wel mee. Precies de bedrijven met de duurste gesloten modellen. Dat wringt.

Dus het echte verhaal zit niet in eenheid binnen de sector. Het zit in een machtsstrijd. Infrastructuurbedrijven die open modellen verkopen staan hier tegenover labs die juist gesloten blijven, en Nvidia verkoopt chips aan beide kampen. Dat is opvallend. Toch kiest het bedrijf hier zichtbaar en publiekelijk partij.

De briefschrijvers vergelijken deze fase met de jaren tachtig, toen open software het pleit won van gesloten alternatieven. Dat model draait volgens hen nu achter een groot deel van internet en Amerikaanse overheidssystemen. Concentratie van AI bij enkele aanbieders schept juist gevaarlijke knelpunten, stelt de brief. Gesloten stacks kennen dus hun eigen zwakke plek. Onafhankelijke bevestiging van die claim ontbreekt vooralsnog.

Nvidia verdient het meest aan de grootste kopers van GPU’s. OpenAI, Anthropic en xAI staan boven aan die lijst. Geen van drieën tekende de brief. Toch verkoopt Nvidia evengoed chips aan honderden kleinere spelers die op open modellen draaien. Een verbod dat open gewichten raakt, treft dus ook Nvidia’s eigen afzetmarkt, en Microsoft en Meta zitten in eenzelfde spagaat. Concurrent AMD sloot recent zelf een AMD Anthropic deal van 5 miljard dollar. Hun handtekening beschermt vooral het open spoor.

De ruzie begon op 21 juli 2026. Minister van Financiën Scott Bessent kondigde toen een sanctiedreiging aan tegen Chinese AI-modellen wegens vermeende diefstal van intellectueel eigendom. “We steunen open source modellen, maar geen diefstal,” zei Bessent. Een dag later wees Michael Kratsios van het Witte Huis rechtstreeks naar Moonshot AI. Het bedrijf zou via een intern platform op grote schaal Amerikaanse modellen hebben gedistilleerd, aldus Kratsios. Bewijs bleef uit.

Distillatie zet kennis van een groot model over naar een kleiner model. Twee Congresleden, Andrew Garbarino en John Moolenaar, openden inmiddels een onderzoek naar het patroon. Moonshot noemt Kimi K3 zelf het eerste open model met 2,8 biljoen parameters, met prestaties net onder de twee koplopers. Het scoort in blinde codeertests het hoogst. De coalitie wil gerichte handhaving. Een blokkade van de hele categorie wijst de coalitie af.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Mistral is de enige grote Europese naam op de ondertekenaarslijst. Dat is geen toeval. Het Franse bedrijf concurreert zowel met gesloten Amerikaanse labs als met Chinese open modellen, op precies dezelfde markt. Een breed Amerikaans verbod kan daardoor ook Mistral’s eigen verspreiding raken. De dreiging richt zich formeel wel alleen op China. Nederlandse en Europese AI-bedrijven bouwen vaak voort op open modellen van Meta en Mistral.

Eigen rekencapaciteit blijft simpelweg duur. Een Amerikaanse exportbeperking raakt dan al snel de Europese toeleveringsketen mee. Voor Nederlandse hostingbedrijven telt vooral de onzekerheid. Wie vandaag een open model host, weet niet of dat morgen alsnog onder een importbeperking valt. De EU koos deze week, na het Chengdu open-source akkoord, een ander pad. Regels vervangen daar een exportstop. Vanaf 2 augustus verplicht artikel 50 van de AI Act enkel labels op AI-content. Dat levert een dubbele compliance-last op voor bedrijven die in beide markten werken. Voor de Nederlandse chipketen rond ASML blijft de dreiging beperkt tot hardware-exportregels, en Nvidia’s rol houdt de banden desondanks nauw.

Veelgestelde vragen

Wat is een open-weight AI-model?
Een open-weight model deelt zijn getrainde parameters publiekelijk, zodat ontwikkelaars het gratis kunnen downloaden en aanpassen. Kimi K3 van Moonshot AI en Llama van Meta zijn bekende voorbeelden.

Waarom beschuldigt het Witte Huis Moonshot AI van diefstal?
Michael Kratsios, techbeleidsadviseur van het Witte Huis, deed de beschuldiging op 22 juli. Moonshot zou via een intern platform op grote schaal Anthropic’s Fable-model hebben gedistilleerd.

Welke grote AI-bedrijven zetten geen handtekening onder de brief?
OpenAI, Anthropic, Google DeepMind en SpaceX staan niet op de ondertekenaarslijst. Alle vier leunen zwaar op gesloten, betaalde modellen.