Quasar 438B is Europa’s beste AI-model, maar blijft 23 punten achter

AI-context. Quasar 438B verwerkt 500 tokens in 15,3 seconden. Het heeft een contextvenster van 1 miljoen tokens, blijkt uit metingen van Artificial Analysis. ASML investeerde in september 2025 1,3 miljard euro in Mistral AI, en werd met 76,5 procent van de aandelen grootaandeelhouder. Multiverse Computing haalde sinds de oprichting in 2019 in totaal 701,3 miljoen euro op. Bron, Multiverse Computing, ASML en Artificial Analysis.

Quasar 438B klimt naar de Europese top

Quasar 438B is een redeneermodel met 438 miljard parameters, of rekenknopen. Het draait op CompactifAI, een kwantumgeinspireerde compressietechniek die taalmodellen tot 95 procent kleiner maakt zonder veel kwaliteitsverlies. Dat houdt ook de rekenkosten laag. Het model spreekt Engels en Spaans. Het verwerkt tot 1 miljoen tokens context tegelijk, ruim genoeg voor een compleet jaarverslag ineens. Vijf maanden geleden kende bijna niemand buiten Baskenland deze naam. Nu staat Quasar bovenaan een Europese ranglijst die tot voor kort door Mistral werd gedomineerd. Multiverse komt oorspronkelijk niet uit de AI-hoek.

Het bedrijf begon als kwantumcomputing-specialist en zette die rekenkunde later om in compressietechniek voor gewone chips. Vandaar de focus op efficiëntie. Opgericht in 2019, telt het bedrijf inmiddels 480 werknemers, verspreid over tien steden waaronder Parijs en München. Het bouwde in februari nog een gratis model voor consumenten. Deze keer mikt het nadrukkelijk op de zakelijke markt, met een stevig prijskaartje. Het bedrijf test zijn technologie al in energie, industrie, logistiek en finance. Consumentenapps volgen later.

Op de Artificial Analysis Intelligence Index, de ranglijst die taalmodellen test op honderden taken, haalt Quasar 43 punten. Plek 13 op 178. Op Terminal-Bench v2.1, een proef voor agentische codeertaken, scoort het model 69,3 punten. Tegenover 75 punten op de AA-LCR-test voor lange documenten. Die laatste score telt het meest. Bedrijven voeren steeds vaker hele contracten of jaarverslagen in een keer in het model in. Toegang tot Quasar kost 0,60 dollar per miljoen tokens aan de ingang, 1,80 dollar aan de uitgang. Niet goedkoop.

Tijdens de tests produceerde het model 350 miljoen output-tokens, opvallend veel voor de testomvang. Een spraakzaam model. CEO Enrique Lizaso noemt dure eigen datacenters een valse beperking, een aanname die de sector jarenlang zonder morren accepteerde. Forgepoint Capital International leidde de financieringsronde van 500 miljoen euro die dat standpunt moet bewijzen. BNPP SIVF en Bullhound deden mee. Onafhankelijke bevestiging ontbreekt vooralsnog. Hoe het model presteert in een echt bedrijf met echte data, moet nog blijken.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Europa jaagt al langer op een eigen antwoord op OpenAI en Anthropic. ASML zette in september 2025 1,3 miljard euro in het Franse Mistral AI, destijds gewaardeerd op 10 miljard euro. Daarmee kreeg ASML 76,5 procent van de aandelen. En een bestuurszetel. Dat maakt de Veldhovense chipmachinebouwer de grootste aandeelhouder van Europa’s bekendste AI-startup. Quasar 438B komt niet uit die deal. Het profiteert wel van hetzelfde momentum, net als tientallen kleinere Europese AI-bedrijven dit jaar.

Bij elkaar goed voor 1,8 miljard euro aan Europese AI-investeringen, alleen al bij deze twee namen. Sinds 2 augustus zijn de regels van de EU AI Act voor general-purpose modellen ook echt afdwingbaar. Er staan boetes op overtreding. De meeste grote AI-labs ondertekenden een vrijwillige gedragscode voor de wet. Meta niet. Bedrijven moeten voortaan documenteren hoe ze een model trainden. En welk auteursrechtelijk beschermd materiaal daarin zat.

Een Europees model als Quasar draait onder diezelfde wetgeving. Dat kan de nalevingslast verlichten voor bedrijven in Nederland en de rest van de EU. De rekenchips onder al deze modellen komen alsnog van Nvidia. Gebouwd met machines uit Veldhoven. Europa bouwt zo het beste model van het continent. Toch blijft het afhankelijk van Nederlandse precisietechniek om te draaien.

Veelgestelde vragen

Wat is Quasar 438B precies?
Quasar 438B is een redeneermodel van het Spaanse bedrijf Multiverse Computing met 438 miljard parameters. Het scoort 43 punten op de Artificial Analysis Intelligence Index, het hoogste resultaat van een Europees model tot nu toe. Het model ondersteunt Engels en Spaans, en is te gebruiken via de CompactifAI-API van het bedrijf.

Is Quasar 438B beter dan Mistral of ChatGPT?
Quasar verslaat het Franse Mistral Medium 3.5, dat op 30 punten blijft steken. Tegen de wereldtop verliest het model duidelijk. Marktleider Claude Fable 5.1 van Anthropic haalt 66 punten, 23 meer dan Quasar.

Wat heeft ASML te maken met Europese AI-modellen?
ASML investeerde in september 2025 1,3 miljard euro in het Franse Mistral AI. Het werd daarmee grootaandeelhouder en kreeg een bestuurszetel. Die deal laat zien hoe nauw Europese chipmakers en AI-bedrijven tegenwoordig samenwerken.