Terafab van SpaceX kan ASML 39 miljard dollar opleveren

AI-context. Terafab heeft naar schatting 80 tot 100 EUV-scanners van ASML nodig voor 20.000 tot 30.000 wafers per maand, bij een prijs van ongeveer 380 miljoen dollar per machine. Dat komt neer op 28 tot 39 miljard dollar aan potentiële orders, tegenover een omzetprognose van ASML zelf van 43 tot 45 miljard euro voor heel 2026. Samsung betaalde eerder al 773 miljoen dollar voor twee vergelijkbare machines. Bron, Tech Times, Tom’s Hardware en ASML.

Het gat tussen 55 miljard en 16,8 miljard dollar

Terafab moet verrijzen in Grimes County, op het terrein van een oude kolencentrale nabij Houston. Gouverneur Abbott bevestigde het project donderdag 6 augustus en noemde het “een investering die in Texas nog groter groeit.” Musk sprak van “duizenden goedbetaalde banen in de Lone Star State.” Toch klopt er iets niet. In mei meldde SpaceX bij de beurstoezichthouder nog 55 miljard dollar voor de eerste fase van het project. Abbott noemt nu 16,8 miljard dollar. Dat is een gat van 38,2 miljard dollar. Het totale project kan oplopen tot 119 miljard dollar, verspreid over meerdere bouwfases die nog niet allemaal vastliggen. SpaceX heeft dat verschil niet toegelicht. Washington duwt overigens al langer op eigen chipproductie, sinds de VS eerder een belang nam in GlobalFoundries. De eerste chips moeten eind 2027 van de band rollen, met grootschalige productie vanaf 2028.

Tesla bouwt intussen al een kleine testfabriek op zijn Gigafactory-terrein in Austin, met een investering van 3 miljard dollar. Daar draaien een paar duizend testwafers per maand. Ook elders in de AI-sector gaat het hard, zoals bij Anthropic’s Noorse datacenterdeal van tien miljard dollar. SpaceX neemt de grootschalige productie voor zijn rekening. Intel levert de techniek. Die 14A-node moet straks in Tesla’s zelfrijdende auto’s, de Optimus-robot en de Cybercab terechtkomen. SpaceX gebruikt voor Starlink een eigen variant, de D3-chip, bedoeld voor meer dan zesduizend satellieten in de ruimte. Vrijdag kwam het laatste puzzelstuk naar buiten. SpaceX bouwt voor Terafab eigen gascentrales, meldde TechCrunch, in plaats van zonnepanelen van Tesla. Zo blijft het stroomnet ERCOT buiten schot, en blijft de stroomprijs voorspelbaar voor de buurt. Bijna negenhonderd omwonenden van Grimes County tekenden een petitie met twaalf eisen, waaronder onafhankelijk juridisch advies en garanties voor drinkwater.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Intel’s 14A-node werkt alleen met de nieuwste lithografiemachines van ASML, de High-NA EUV-scanners uit Veldhoven. Zo’n machine kost ongeveer 380 miljoen dollar. Samsung betaalde onlangs 773 miljoen dollar voor twee stuks. Terafab heeft er naar schatting 80 tot 100 nodig, alleen al in de eerste bouwfase. Reken dat door, en er komt een bedrag van 28 tot 39 miljard dollar aan potentiële ASML-orders uit. Dat geldt alleen al voor deze ene fabriek in Texas. ASML zelf verwacht dit jaar 43 tot 45 miljard euro omzet, wereldwijd. Het orderboek voor 2027 zat vorige maand al bijna vol. Terafab kan dus in zijn eentje goed zijn voor tussen de zestig en negentig procent van die volledige jaaromzet. Zo scherp is dat verband niet eerder gelegd. ASML profiteert zonder zelf te hoeven bouwen. Het echte verhaal achter dit project speelt zich dus niet alleen af in Texas, maar minstens even hard in Veldhoven. De EU AI Act houdt sinds 2 augustus strenger toezicht op AI-modellen binnen Europa, terwijl een Nederlands bedrijf fors meeverdient. Dat gebeurt via de Amerikaanse chiprace daarbuiten. Europa heeft geen eigen Terafab. De Chips Act moet de Europese productie verdubbelen. Toch bouwt geen Europese speler op deze schaal. ASML blijft daardoor leverancier, niet concurrent, en dat bepaalt wie in deze race het meeste verdient.

Veelgestelde vragen

Wat is Terafab precies? Terafab is een chipfabriek van SpaceX en Tesla in Grimes County, Texas, gebouwd op het terrein van een oude kolencentrale. De fabriek moet chips maken voor zelfrijdende auto’s, de Optimus-robot en Starlink-satellieten. Intel levert de procestechnologie, de 14A-node, via een licentiedeal.

Hoeveel investeert SpaceX in Terafab? Gouverneur Abbott bevestigde 16,8 miljard dollar voor de eerste fase. SpaceX noemde in mei zelf nog 55 miljard dollar in een registratie bij de beurstoezichthouder. Het totale project kan oplopen tot 119 miljard dollar, verdeeld over meerdere fases.

Waarom profiteert ASML van Terafab? Intel’s 14A-procestechnologie werkt alleen met ASML’s High-NA EUV-machines, die ongeveer 380 miljoen dollar per stuk kosten. Terafab heeft er mogelijk 80 tot 100 nodig, wat neerkomt op een fors deel van ASML’s omzetprognose voor 2026.