| Kort antwoord |
|---|
| 1De techniek verandert de juridische aard van een financieel instrument niet, stelt ESMA. |
| 2Geeft een token rechten die vergelijkbaar zijn met die van een aandeel, dan kan hij als verhandelbaar effect gelden. |
| 3Financiƫle instrumenten vallen buiten MiCA en blijven onder het bestaande effectenrecht vallen. |
| 4Controleer de vergunning, de juridische aanspraak, de bewaring en de verhandelbaarheid voordat je zo’n product koopt. |
Waarom Bullish miljarden betaalt voor een registerbeheerder
Fairmint-topman Joris Delanoue vergelijkt de snelle groei van getokeniseerde aandelen met de papiercrisis op Wall Street in 1968. De New York Stock Exchange sloot toen iedere woensdag om de achterstand in de administratie weg te werken. Zijn waarschuwing: digitale handel voorkomt zo’n knelpunt niet vanzelf wanneer registers, bewaarnemers en handelsplatformen niet goed op elkaar aansluiten. Fairmint zegt sinds 2019 voor meer dan 1,6 miljard dollar aan aandelen via blockchains te hebben verwerkt.
De belangstelling neemt toe. Volgens CoinDesk groeide de markt voor getokeniseerde aandelen in 2026 van minder dan 500 miljoen dollar naar ongeveer 2 miljard dollar. Aanbieders richten zich vooral op grote Amerikaanse technologieaandelen. Cryptobeurs Bullish kondigde in mei de overname van registerbeheerder Equiniti aan voor 4,2 miljard dollar. De transactie is terug te vinden in een SEC-document; CNBC beschreef de zakelijke achtergrond. De overname laat zien dat de administratieve laag achter digitale aandelen minstens zo belangrijk is als de blockchain waarop ze worden verhandeld.
Getokeniseerde aandelen vallen onder effectenrecht, niet onder MiCA
De ESMA-richtsnoeren uit 2025 zijn duidelijk over het uitgangspunt: de technologische vorm mag niet bepalen of iets een financieel instrument is. Een bestaand financieel instrument blijft dat wanneer het op een blockchain wordt uitgegeven. Een token kan ook als verhandelbaar effect gelden wanneer hij rechten geeft die overeenkomen met aandelenrechten, zoals stemrecht, dividend of een aanspraak op het vermogen van een onderneming. De beoordeling blijft afhankelijk van de precieze kenmerken van het product.
MiCA is juist bedoeld voor cryptoactiva die niet al onder bestaande Europese financiƫle wetgeving vallen. In Nederland is het MiCA-toezicht verdeeld tussen de AFM en De Nederlandsche Bank. De AFM licht die verdeling op haar website toe. Voor een getokeniseerd aandeel zijn onder meer MiFID II, prospectusregels en regels voor marktinfrastructuur relevant. De juiste conclusie is daarom niet dat het AFM-toezicht wegvalt, maar dat de MiCA-route plaatsmaakt voor het effectenrecht.
Vier controles voor Nederlandse beleggers
1. Bepaal wat de token juridisch vertegenwoordigt. Sommige producten geven rechtstreeks aanspraak op een aandeel. Andere volgen alleen de koers of geven een contractuele vordering op de aanbieder. Dat verschil bepaalt welke rechten je hebt op dividend, stemrecht en uitbetaling.
2. Controleer de aanbieder en de vergunning. Een buitenlandse app is niet automatisch bevoegd om in Nederland beleggingsdiensten aan te bieden. Zoek de onderneming en haar vergunning op in de registers van de AFM en ESMA. Kijk ook welke rechtspersoon jouw contractspartij is; een bekende merknaam kan meerdere ondernemingen gebruiken.
3. Lees wat er bij bewaring en faillissement gebeurt. Staat het onderliggende aandeel afgescheiden van het vermogen van de aanbieder, of bezit je alleen een vordering? Wie houdt het aandeel aan en wie beheert het register? Zonder duidelijke antwoorden kan een technisch goed werkende token toch een groot tegenpartijrisico hebben.
4. Toets de verhandelbaarheid. Handel buiten de openingstijden van een beurs klinkt aantrekkelijk, maar zegt niets over de liquiditeit. Controleer de bied-laatspreiding, mogelijkheden om de token om te wisselen voor het onderliggende aandeel en de voorwaarden waaronder een platform handel kan stilleggen.
Een getokeniseerd aandeel is dus niet simpelweg ‘crypto met een aandelenkoers’. De rechten in het contract en de vergunning van de aanbieder zijn belangrijker dan de gebruikte blockchain. Dat is het praktische onderscheid waarop Nederlandse kopers hun controle moeten richten.
Dit artikel is informatief en geen financieel of juridisch advies. Controleer de productvoorwaarden, registers en fiscale gevolgen en raadpleeg bij twijfel een onafhankelijk deskundige.
