De Amerikaanse Senaat buigt zich, vandaag, 14 mei over de CLARITY Act, een wet die moet bepalen wie in de VS toezicht houdt op crypto: de beurswaakhond SEC of de grondstoffentoezichthouder CFTC. Dat klinkt technisch, maar voor Bitcoin, Ether en vooral XRP kan dit grote gevolgen hebben.
BTC koers
Prijs en volume in één rustige grafiek.
Bron: CoinCodex
| Wat je moet weten |
|---|
| De Amerikaanse Senaat bespreekt op 14 mei de CLARITY Act een wet die duidelijk moet maken of crypto onder de SEC of de CFTC valt. |
| Voor Bitcoin verandert er waarschijnlijk weinig omdat die munt in de VS al grotendeels als digitale grondstof wordt gezien. |
| Ethereum kan profiteren van meer juridische duidelijkheid waardoor beurzen fondsen en ontwikkelaars beter weten waar ze aan toe zijn. |
| XRP heeft mogelijk het meeste te winnen omdat heldere regels de munt uit de juridische onzekerheid kunnen halen al blijven er vragen over de rol van Ripple zelf. |
In de afgelopen 10 jaar zijn er veel rechtszaken en zittingen geweest. Lange tijd terug, in 2017, werd elk wetsvoorstel nog uitgelegd als het begin van massale adoptie. Meestal kwam er daarna vooral verwarring. Dit keer ligt dat denk ik anders, maar niet omdat Washington ineens crypto begrijpt. Het verschil is dat de markt na jaren rechtszaken toe is aan: weten welke regels gelden.
CLARITY Act: geen verbod op crypto, maar een scheidslijn
De CLARITY Act wil vastleggen wanneer een cryptomunt onder effectenrecht valt en wanneer die als digitale grondstof wordt behandeld. Een effect is juridisch gezien vergelijkbaar met een aandeel of obligatie: de koper verwacht winst door het werk van een bedrijf of team. Een grondstof is meer iets als olie, goud of tarwe: er is handel, maar geen bedrijf dat jou als belegger winst belooft.
Die grens is in crypto al jaren het probleem. Bitcoin wordt in de VS vrijwel overal gezien als grondstof. Bij ether, de munt van Ethereum, is het ingewikkelder, maar vooral bij XRP, de munt van Ripple, werd het moeilijk. Verschillende rechtszaken in de afgelopen jaren hebben moeten aantonen of XRP een effect of grondstof is.
De SEC onder oud-voorzitter Gary Gensler koos jarenlang voor handhaving via rechtszaken. Coinbase, Binance en Ripple kregen allemaal de toezichthouder tegenover zich. In de zaak tegen Ripple oordeelde rechter Analisa Torres in 2023 dat verkoop van XRP aan grote professionele partijen wél onder effectenrecht kon vallen, maar verkoop via handelsplatformen niet automatisch. Dat was geen volledige vrijspraak. Het was wel een scheur in de aanpak van de SEC.
Bitcoin heeft de wet minder hard nodig
Voor Bitcoin is deze wet vooral bevestiging. De munt heeft geen bedrijf dat nieuwe aandelen verkoopt, geen bestuur dat kwartaalcijfers presenteert en geen centrale uitgever. Juist daarom past bitcoin makkelijker in het vakje ‘grondstof’.
De Amerikaanse Bitcoin-spotfondsen, goedgekeurd in januari 2024, hebben die status verder verstevigd. BlackRock, Fidelity en andere vermogensbeheerders bieden Bitcoin inmiddels aan via gewone beursproducten. Wall Street heeft Bitcoin niet kapotgemaakt, maar verpakt als ETF.
Een duidelijke wet kan Bitcoin extra vertrouwen geven bij pensioenfondsen en grote beleggers. Toch verwacht ik hier geen revolutie. Bitcoin heeft zijn juridische strijd in de VS grotendeels al gewonnen. De CLARITY Act zou dat vooral op papier zetten. Wat wel een groot effect kan hebben is de positiviteit die gepaard gaat met het aannemen van de CLARITY Act. Hierdoor kan er meer momentum in de markt komen en daardoor de gehele cryptomarkt, inclusief Bitcoin, een goed impuls geven.
Ethereum zit in het grijze midden
Ethereum is lastiger. Het netwerk is ooit begonnen met een verkoop van ether, en het is later overgestapt op proof-of-stake. Dat is een systeem waarbij bezitters hun munten vastzetten om transacties te helpen controleren en daarvoor een beloning krijgen.
Daar wringt het. Wie rente-achtige beloningen ontvangt, lijkt sneller op een belegger in een financieel product. De SEC heeft lang om dat punt heen gedraaid. Tegelijk keurde de toezichthouder in 2024 wel beursfondsen voor ether goed. Dat was een stille, maar stevige erkenning dat ether niet simpelweg als verboden effect wordt behandeld.
De CLARITY Act kan Ethereum helpen omdat ontwikkelaars, beurzen en fondsen dan beter weten waar ze aan toe zijn. Hoge transactiekosten op Ethereum blijven daarmee niet opgelost. Die kosten ontstaan wanneer veel gebruikers tegelijk ruimte willen op dezelfde blockchain. Wie het meest betaalt, komt sneller aan de beurt. Dat raakt vooral kleine gebruikers, niet de grote fondsen. Wetgeving maakt Ethereum dus niet goedkoper. Het maakt de risico’s voor instellingen wel beter te becijferen.
XRP heeft het meeste te winnen, maar ook het meeste te bewijzen
Bij XRP is de politieke betekenis groter. Ripple heeft jarenlang gezegd dat XRP geen aandeel in Ripple is. De SEC vond dat onzin en stelde dat Ripple via XRP feitelijk geld ophaalde bij beleggers.
Na de uitspraak van rechter Torres kreeg XRP lucht. Amerikaanse handelsplatformen zetten de munt deels terug op de markt. Toch bleef er onzekerheid. Niet elke verkoop is hetzelfde. Niet elke koper heeft dezelfde informatie. En Ripple zelf speelt nog altijd een grote rol rond het ecosysteem.
Daarom zou een heldere wet het meest merkbaar zijn voor XRP. Als de regels duidelijk maken wanneer een token voldoende losstaat van het bedrijf erachter, kan XRP juridisch uit de mist komen. Maar dit is ook precies waar ik sceptisch ben. Een wet kan niet met terugwerkende kracht bewijzen dat een netwerk echt decentraal is. Dat moet blijken uit gedrag, verdeling van macht en gebruik buiten het bedrijf om.
Ripple is goed in lobbyen. Dat is een feit. Maar lobbykracht is niet hetzelfde als technische of economische onafhankelijkheid.
Washington wil orde, maar politiek blijft politiek
De stemming van 14 mei is geen eindstation. Een wetsvoorstel kan worden aangepast, vertraagd of vastlopen tussen Senaat, Huis van Afgevaardigden en het Witte Huis. In het Huis kreeg de vergelijkbare FIT21-wet in mei 2024 brede steun, met ook tientallen Democraten die meestemden. Dat maakte indruk, omdat crypto in Washington lang langs partijlijnen liep.
Toch is het verzet niet weg. Senator Elizabeth Warren waarschuwt al jaren voor witwassen, consumentenrisico’s en omzeiling van sancties. Aan de andere kant drukken Republikeinen als Cynthia Lummis op meer ruimte voor innovatie en een grotere rol voor de CFTC.
Die keuze voor de CFTC is niet neutraal. De CFTC houdt toezicht op grondstoffenmarkten, maar heeft veel minder geld en mensen dan de SEC. Als bijna elke cryptomunt straks ‘grondstof’ mag heten, schuift Washington een grote markt naar een kleinere waakhond. Dat kan werken, maar dan moet de CFTC ook de middelen krijgen. Anders verkoopt de wet duidelijkheid, terwijl toezicht achterblijft.
De CLARITY Act maakt de cryptomarkt wereldwijd volwassener
Als de VS nu ook duidelijkheid geeft, kan dat de wereldwijde markt volwassener maken. Niet omdat regels koersen automatisch omhoog duwen, maar omdat grote partijen minder bang zijn dat een munt morgen juridisch besmet is. Liquiditeit komt vaak uit Amerika. Als die markt open blijft, voelen Europese gebruikers dat ook in spreads, aanbod en handelsvolume.
Mijn oordeel is simpel: de CLARITY Act is waarschijnlijk goed voor crypto, maar alleen als het geen vrijbrief wordt voor elk project met een mooie naam en een leger advocaten. Bitcoin heeft deze wet nauwelijks nodig. Ethereum krijgt nuttige zekerheid. XRP krijgt mogelijk de grootste opluchting, maar verdient nog altijd de strengste vragen.
De echte test komt na de stemming. Als Washington duidelijkheid gebruikt om toezicht beter te maken, is dit een volwassen stap. Als duidelijkheid vooral betekent dat oude tokens een nieuw etiket krijgen, dan zitten we weer in 2017, alleen met duurdere pakken en betere PowerPoints.
