| Wat je moet weten |
|---|
| 1Meta breidt Hyperion uit naar 5 gigawatt en ruim 50 miljard dollar. |
| 2De kosten stegen van 10 miljard bij de start naar 27 miljard in oktober. |
| 3Entergy Louisiana bouwt zeven gascentrales van samen ruim 5.200 megawatt. |
| 4Meta zette de uitbreiding maandag 13 juli op zijn eigen datacenterblog. |
AI-context. Nederlandse datacenters gebruikten in 2024 5,1 terawattuur, goed voor 4,6 procent van alle stroom hier, verdeeld over ongeveer 200 locaties. Hyperion draait straks op 5 gigawatt. Bij 90 procent belasting komt die ene site uit op ruwweg 39 terawattuur per jaar. Dat is bijna acht keer het verbruik van alle Nederlandse datacenters samen. Het staat ook gelijk aan ruim een derde van al het Nederlandse stroomverbruik. TenneT heeft 212 aanvragen voor samen 38 gigawatt op de wachtlijst staan. Bron, CBS en Netbeheer Nederland.
Meta Hyperion datacenter koopt zijn eigen stroom
Meta zette de uitbreiding maandag op zijn eigen datacenterblog. Hyperion wordt het grootste AI-trainingscluster van het bedrijf, de rekenopstelling waarop grote modellen leren. De site beslaat ruim 3.200 acres, omgerekend meer dan 1.290 hectare. In 2030 moet er 2 gigawatt draaien. Voor de volle 5 gigawatt noemt Meta geen datum, en de duizend vaste banen komen pas rond 2036 in beeld. Op de piek van de bouw werken er 7.500 mensen. Sinds de start ging al 1,6 miljard dollar naar bedrijven in Louisiana.
De stroomafspraak is het zwaarste deel van deze deal. Nutsbedrijf Entergy Louisiana bouwt zeven gascentrales met samen ruim 5.200 megawatt vermogen. Daar komen drie grote netbatterijen bij, een uitbreiding van bestaande kerncentrales en 386 kilometer nieuwe hoogspanningslijn. Meta betaalt honderd procent van de kosten die aan de site zijn toe te rekenen. Bovenop die rekening legt het bedrijf nog 2 miljard dollar neer. Een eerdere toezegging van 650 miljoen telt mee. Samen komt de klantbesparing op 2,65 miljard dollar over twintig jaar, volgens de afspraak met Entergy. Daarnaast gaat 215 miljoen dollar naar programma’s tegen energiearmoede. Meta zegt tot 2,5 gigawatt aan schone opwek te financieren. Het bedrijf koopt zo de opwek die het nodig heeft, in plaats van erop te wachten.
Wie de rekening draagt als de vraag terugvalt
Louisiana betaalt mee, ook al staat dat nergens als subsidie geboekt. Gouverneur Jeff Landry tekende eind 2024 een wet die datacenters van voor 2029 twintig jaar vrijstelt van omzetbelasting op apparatuur. De servers, koelers en schakelkasten vormen het grootste deel van de uitgaven, en daar gaat dus geen staatsbelasting overheen. Meta betaalt wel 1 procent lokale omzetbelasting, en die opbrengst loopt door de omvang van de bouw hard op. Leraren in Richland Parish kregen dit jaar bonussen tot 50.000 dollar, een stijging van 400 procent tegenover vorig jaar. Het gemiddelde lerarensalaris in de staat ligt op 56.785 dollar, meldt Fortune over de belastingdeal. Lokale bestuurders geven toe dat die meevaller met de bouw verdwijnt.
De financiering roept scherpere vragen op. Meta verkocht ongeveer 80 procent van het datacenter aan Blue Owl Capital, en die constructie draait op schuld. Advocaten van Earthjustice vroegen de toezichthouder in Louisiana om onderzoek, namens de Union of Concerned Scientists. Hun zorg gaat over stranded assets, centrales die overblijven als de AI-vraag tegenvalt. Energieanalist Paul Arbaje waarschuwde dat klanten van Entergy uiteindelijk opdraaien voor de kosten, zo stelde de UCS. De commissie wees het verzoek in februari af. Zeven gascentrales gaan veertig jaar mee, een trainingscluster gaat vier jaar mee. Dat schuurt. Richland Parish telt 20.000 inwoners en hoort tot de armste delen van de staat, aldus cijfers van CNBC.
| Cijfers achter de stroomrekening |
|---|
| 15 gigawatt vermogen en ruim 50 miljard dollar investering in Richland Parish. |
| 2Zeven gascentrales van samen meer dan 5.200 megawatt, plus 386 kilometer hoogspanningslijn. |
| 32,65 miljard dollar klantbesparing over twintig jaar, volgens Entergy Louisiana. |
| 45,1 terawattuur, het verbruik van alle Nederlandse datacenters in 2024. |
| 538 gigawatt aan aanvragen staat bij TenneT op de wachtlijst. |
| 6Pas tussen 2033 en 2035 is het stroomnet bij Vijfhuizen verzwaard. |
Wat dit betekent voor Nederland en Europa
In Nederland kun je geen stroom kopen die er niet is. Nederlandse datacenters verbruikten in 2024 5,1 terawattuur, 4,6 procent van het landelijke totaal, blijkt uit cijfers van het CBS. Hyperion alleen komt op zo’n 39 terawattuur per jaar. EĆ©n site in een arm district verzet dus bijna acht keer zoveel stroom als tweehonderd Nederlandse datacenters bij elkaar. Bij TenneT staan 212 aanvragen voor 38 gigawatt in de wacht. Regionale netbeheerders hebben nog eens 14.044 aanvragen liggen, volgens de wachtlijsten van netbeheerders. Meta koopt vermogen, Nederland verdeelt schaarste.
Die kloof is inmiddels juridisch bevestigd. Het Australische Goodman eiste een aansluiting voor een datacenter bij Vijfhuizen. Het bedrijf vroeg een dwangsom van een half miljoen euro per dag. De rechter in Arnhem wees die eis af. Zonder getekend contract bestaat er geen recht op stroom, zo luidde het vonnis. Voor Europese AI-bedrijven blijft trainen op eigen bodem dus duur en traag. Het geld verdwijnt niet uit de keten. Elk serverrack in Louisiana draait op chips uit Taiwan en op machines uit Veldhoven. De SK Hynix beursgang en de vraag naar geheugenchips voor AI laten zien wie er meeprofiteert. Brussel schrijft via de AI Act ondertussen de regels voor modellen die hier niet getraind worden. In Vijfhuizen is het net pas tussen 2033 en 2035 zwaar genoeg.
