AI-financiering knalt naar 510 miljard, twee labs pakken 43 procent

AI-context. OpenAI haalde 122 miljard dollar op bij een waardering van 852 miljard. Die ene ronde is goed voor ongeveer 24 procent van alle 510 miljard. Mistral, de Europese koploper, praat over 20 miljard euro. Bron, Crunchbase en Bloomberg.

AI-financiering concentreert zich bij twee namen

Het totaal oogt gezond. De groei zit alleen bovenaan. Durfkapitaal is geld van investeerders dat jonge bedrijven laat groeien voordat ze zelf winst maken. Q1 2026 was met 305 miljard dollar het grootste kwartaal ooit. Q2 volgde met 205 miljard, verdeeld over ruim 5.000 startups. Anthropic pakte in dat kwartaal 65 miljard in één keer. Daarmee werd Anthropic het waardevolste private bedrijf ter wereld, nu SpaceX naar de beurs ging. Het vorige halfjaarrecord stond op 375 miljard, uit de zomer van 2021. De verschuiving is scherp. Ruim 70 procent van al het kwartaalkapitaal ging naar AI-bedrijven, tegen nog geen 50 procent een jaar eerder. Ook geografisch loopt het scheef, want twee derde van het geld bleef in de Verenigde Staten. Een handvol reuzenrondes trok het gemiddelde omhoog, terwijl duizenden gewone startups vochten om de restjes die na de topdeals overbleven. Het geld klontert. Crunchbase legde de volledige cijfers op 2 juli vast.

Wat de OpenAI-ronde echt laat zien

Neem de grootste deal apart. OpenAI sloot in maart een ronde van 122 miljard dollar. De waardering kwam uit op 852 miljard dollar. In die deal legde Amazon 50 miljard in, terwijl Nvidia en SoftBank elk 30 miljard bijdroegen. Reken die ronde nu terug naar het halfjaartotaal van 510 miljard. Ze is in haar eentje goed voor bijna een kwart van alles. Anthropic vult met ongeveer 95 miljard de rest van de 217 miljard aan. Reken maar na. Dus het echte verhaal is niet dat AI veel geld trekt. Het verhaal is dat twee namen de hele markt kantelen. Een enkele Amerikaanse ronde weegt zwaarder dan hele regio’s samen. Veel van dat geld stroomt bovendien meteen door naar chips en datacenters. Wie de rekenkracht koopt, betaalt uiteindelijk aan Nvidia, TSMC en hun toeleveranciers. Zo verandert een enkele financieringsronde in New York in stilte de orderboeken van fabrikanten in Azië en Europa. Voor investeerders buiten die kring wordt de ruimte kleiner.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Europa staat aan de zijlijn. Van de zestien miljardenrondes in Q2 kwamen er vier uit Europa. Slechts één daarvan was een frontier-lab, het Britse Ineffable Intelligence. Het vasteland mist een naam van dat formaat. Mistral is de Franse koploper. Het bedrijf praat over een waardering rond 20 miljard euro. Zet dat naast de 852 miljard van OpenAI. De Amerikaan is ruwweg veertig keer groter. Toch draait het niet alleen om geld. Rekenkracht en chips tellen net zo zwaar. Mistral leende 830 miljoen euro voor een datacenter bij Parijs. Zulke projecten vragen stroom, grond en machines. Nederland levert via ASML de apparaten die de chips maken, wat de druk op ASML verder opvoert. Het kapitaal om die chips te kopen zit alleen vooral in de Verenigde Staten. Daar komt de regelgeving nog bovenop. De EU AI Act treedt in augustus 2026 verder in werking, met scherper toezicht. Europese bedrijven dragen dus zwaardere regels, met lichtere kassa’s. De achterstand stapelt zich op, want wie meer kapitaal heeft, koopt ook meer chips en meer talent. Dat maakt inhalen elk kwartaal duurder voor de teams die in Amsterdam, Parijs of Berlijn aan eigen modellen bouwen. Voor Nederlandse klanten betekent het hogere prijzen voor AI-diensten. Dat is de kern van de kloof.

Wat er nog onzeker blijft

Niet alles wijst één kant op. De exitmarkt kwam in Q2 terug tot het sterkste niveau sinds 2021. SpaceX ging naar de beurs op 1,77 biljoen dollar en kocht kort daarna Cursor voor 60 miljard. Na SpaceX waren chipmaker Cerebras en quantumbedrijf Quantinuum de grootste beursgangen. Vierentwintig bedrijven werden voor meer dan een miljard overgenomen, samen goed voor 113 miljard dollar. Beursgangen en overnames brachten zo weer geld terug naar investeerders. Dat kan kapitaal vrijmaken voor jongere bedrijven. Of de concentratie doorzet, is de open vraag. Zestien miljardenrondes stonden voor 108,6 miljard dollar, meer dan de helft van heel Q2. Zolang dat patroon houdt, bepaalt de top de cijfers. Het tweede halfjaar geeft het antwoord.