ASML legt TSMC, Samsung en Intel vast op 12 inch maskers tot 2033

AI-context. ASML draaide in het tweede kwartaal een omzet van 9,3 miljard euro, de nettowinst kwam uit op 2,9 miljard euro. Het bedrijf verhoogt de EUV-capaciteit voor 2027 met 30 procent en onderzoekt een tweede verhoging voor 2028. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers. De numerieke apertuur van High NA EUV stijgt van 0,33 naar 0,55, dat maakt kleinere chipdetails mogelijk. ASML telt wereldwijd meer dan 44.000 medewerkers, bron ASML kwartaalcijfers en het persbericht over de maskers.

12 inch maskers verhelpen het stitchingprobleem in AI-chips

Vandaag drukt een High NA machine de helft per belichting. Dat is het oppervlak van oudere EUV-toestellen. Een AI-chip haalt 800 vierkante millimeter. Dat dwingt chipmakers tot stitching, het naaien van twee belichtingen aan elkaar, met risico op fouten op de naad. 12 inch is het dubbele. Die omvang, het dubbele van de huidige 6 inch, maakt een belichting per chip mogelijk. ASML-topman Marco Pieters noemt een outputwinst van 40 procent, TSMC-topman Wei spreekt over samenwerking die geen bedrijf alleen aankan. Intel werkt al drie jaar mee en ontving als eerste de nieuwe High NA machines van ASML.

Elke High NA machine kost nu al zo’n 400 miljoen dollar. Nieuwe infrastructuur kost ook geld. Een overstap naar 12 inch maskers vraagt nieuwe blanks, coatings, inspectietools, transportrobots, daarom noemt ASML dit een sectorbrede aanpak. Niet een project van een bedrijf. Dat kost tijd. Ook opleiding van personeel kost tijd. Samsung committeert zich vanaf 2028 aan High NA voor geheugenchips, TSMC start pas in 2030. De pilotlijn volgt in 2031. Volledige productiesystemen zijn pas in 2033 klaar. ASML draaide dit kwartaal al 9,3 miljard euro omzet, dus verzekert dit maskerpad de duurste productlijn tot ver na 2030.

Nog niet bevestigd is hoeveel 12 inch maskers een fabriek in totaal nodig heeft. ASML noemt geen totaalbedrag hiervoor. Kleinere chipmakers missen vaak het kapitaal voor zo’n machine, dat kan de markt verder concentreren rond TSMC, Samsung en Intel. Dat is nog onzeker. Ook inspectietools en pellicles voor het nieuwe formaat moeten nog worden ontwikkeld en getest door de hele toeleveringsketen. De levertijd van die infrastructuur blijft onduidelijk, ASML noemt alleen 2031 als pilotjaar, zonder harde einddatum voor opschaling. Voorlopig blijft 6 inch norm.

De sector maakte dit eerder mee. Begin deze eeuw ging productie van 200 naar 300 millimeter schijven, een overstap van jaren en miljarden. Dat kostte tijd en geld. Fabrieken draaiden pas na 2001 volledig op het nieuwe formaat. Chipbedrijven verwachten nu iets vergelijkbaars. Beleggers volgen dat proces nauw. ASML en TSMC willen die onzekerheid dit keer vroeg wegnemen, jaren voor de eerste volledige fabriek.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

ASML zit in Veldhoven, in de Brainportregio bij Eindhoven. Het bedrijf telt wereldwijd meer dan 44.000 medewerkers, een groot deel daarvan werkt in Nederland. Dat is geen toeval. Een maskerstandaard tot 2033 verankert de duurste machine van ASML als norm, niet als uitzondering op de markt. Dat raakt de hele toeleveringsketen. Van Zeiss optiek tot lokale bedrijven voelen dat effect, terwijl Den Haag en Washington botsen over exportregels naar China. Meer vraag vergroot die inzet. De Europese Chips Act moet het continent minder afhankelijk maken van Aziatische chipproductie op termijn. ASML blijft de enige leverancier. Dat blijft voorlopig zo.

ASML behoort tot de duurste beursgenoteerde bedrijven van Nederland. De koers weegt zwaar mee. Brainport Eindhoven telt honderden toeleveranciers rond ASML, van kleine precisiewerkplaatsen tot gespecialiseerde testbedrijven in de regio. Dat netwerk profiteert mogelijk mee, een langjarig maskerpad geeft die keten meer zekerheid over orders na 2030. Onzeker blijft hoe Nederlandse exportregels de levering van High NA machines aan Aziatische klanten precies raken. Den Haag herziet dat beleid regelmatig. Washington oefent daarbij druk uit. Werknemers in Veldhoven merken dat vooral aan de vraag naar personeel, want meer machines betekenen op termijn meer wervingen. Dat is de kern.

Veelgestelde vragen

Wat zijn 12 inch maskers voor chipmachines?

12 inch maskers zijn twee keer zo groot als de 6 inch maskers, ze laten chipmakers een hele AI-chip belichten. TSMC test de eerste pilotlijn in 2031.

Wanneer gebruikt TSMC de nieuwe maskers?

TSMC start in 2030 met High NA EUV op de bestaande maskers, de pilotlijn voor 12 inch volgt in 2031. Volledige productiesystemen met 12 inch maskers volgen pas in 2033.

Wat kost een High NA EUV machine van ASML?

Een High NA EUV machine kost nu al ongeveer 400 miljoen dollar per stuk. De nieuwe 12 inch maskers verhogen de output met 40 procent, aldus Pieters. Intel, Samsung en TSMC bevestigden hun deelname aan het traject.