Google zet AI-chips in de ruimte

AI-context. Europese datacenters verbruikten in 2024 ongeveer 96 terawattuur stroom. Dat is zo’n 3 procent van de totale EU-vraag. Tegen 2030 loopt dat op tot 168 terawattuur. De European Data Centre Association raamt de benodigde investeringen tussen 2026 en 2031 op 176 miljard euro. Een enkel groot AI-datacenter op aarde verbruikt al snel evenveel stroom als 100.000 huishoudens, meldde brancheclub DDA dit voorjaar. Bron, IEA en Dutch Data Center Association.

Waarom Google AI-chips in de ruimte stuurt

Zonlicht is in de ruimte grofweg acht keer sterker dan op aarde. Geen wolken. Geen nacht. Er is ook geen atmosfeer die het tegenhoudt. Voor een bedrijf dat duizenden GPU’s en TPU’s stroom moet geven, is dat een aanlokkelijk gegeven. Google onderzoekt of een cluster van zonnepanelen en chips in een baan om de aarde op termijn goedkoper stroom levert dan een nieuwe centrale op aarde. Dat gebeurt middenin de aanhoudende chiprace tussen AI-labs.

Het probleem zit in de warmte. Op aarde blaast een ventilator de hitte van een chip weg. In de ruimte is geen lucht. De warmte moet daarom via geleiding naar een radiator lopen. Google test een combinatie van heatpipes en radiatoren om de chips koel te houden. Dat blijkt uit het eigen onderzoeksblog van het bedrijf. Zonder die oplossing draait een TPU maar een kwartier voordat hij oververhit raakt.

Wat de testvlucht van satelliet MVP moet bewijzen

MVP draagt zelf maar vier chips. De satelliet is gebouwd door Planet Labs. Dat bedrijf maakt normaal aardobservatiesatellieten, geen rekenclusters. Op 1 oktober gaat hij mee als bijlading op een Falcon 9 vanuit Vandenberg. De vlucht valt onder de Transporter-18-missie van SpaceX. Dat meldt senior directeur Travis Beals.

De lancering zelf is al een test. Tijdens de start ervaart de satelliet krachten tot tien keer de zwaartekracht. Losse chips voelen zelfs vijftig tot honderd keer die kracht. Eenmaal in de ruimte moet Google ook weten of de chips de stralingsdosis van kosmische straling overleven. Trillium-chips doorstonden in eerdere tests al een dosis die groter is dan wat ze in vijf jaar ruimtevaart zouden opvangen. Lukt de test opnieuw, dan volgen in 2027 twee nieuwe satellieten. Die gaan laserverbindingen tussen chips testen. Dat wordt de basis voor een heel netwerk van rekenclusters in een baan om de aarde.

Wat dit betekent voor Nederlandse datacenters

Terwijl Google naar boven kijkt, loopt het stroomnet in Nederland juist vast. Brancheorganisatie DDA meldde dit voorjaar dat vrijwel elke regio kampt met netcongestie. Uitbreiding van het net gaat te traag voor de vraag die eraan komt. Een enkel groot AI-datacenter kan al evenveel stroom vragen als 100.000 huishoudens.

Dat maakt de rekensom van Google interessant voor Nederlandse bestuurders. Vier chips op zonne-energie in de ruimte lossen niets op voor datacenters die nu al in de wachtrij staan. Maar het laat wel zien waar de grens van aardse stroomvoorziening ligt. Het IEA-rapport over energie en AI ziet het elektriciteitsverbruik van Europese datacenters stijgen van 96 naar 168 terawattuur richting 2030. De rekening voor nieuwe capaciteit loopt op tot 176 miljard euro. Ook Google’s eigen AI-toezichthouder houdt zulke stroomcijfers inmiddels bij. Zolang dat geld en die stroom er niet zijn, blijft een baan om de aarde voor Google een aantrekkelijk alternatief.

Veelgestelde vragen

Wanneer lanceert Google zijn eerste AI-satelliet? Google plant de lancering op 1 oktober 2026. De satelliet gaat mee op een SpaceX Falcon 9 vanaf Vandenberg Space Force Base in Californië, als onderdeel van de Transporter-18-rideshare-missie.

Waarom zet Google AI-chips in de ruimte? Een zonnepaneel in een lage baan om de aarde vangt tot acht keer meer energie dan op aarde. Er is geen nacht en geen bewolking. Rekenkracht op zonne-energie wordt daardoor in theorie goedkoper, al blijft koeling zonder lucht een obstakel.

Hoeveel chips zitten er aan boord van de testsatelliet? Satelliet MVP draagt vier eigen TPU-chips van Google. Ze leveren samen ongeveer een kilowatt aan zonnestroom, het vermogen van een föhn of een magnetron.