Kimi K3 van het Chinese Moonshot AI duwde chipaandelen half juli omlaag en bracht het Amerikaanse ministerie van Financiƫn tot een sanctiedreiging. Nvidia-topman Jensen Huang noemt die paniek onterecht. Opvallend detail: de gewichten van het model waarover iedereen ruziet, staan een week na de lancering nog nergens te downloaden.
| Wat je moet weten |
|---|
| 1Jensen Huang verdedigde Chinese opensourcemodellen op 22 juli tegenover Axios en gaf Amerikaanse labs "nul kans" om verdrongen te worden. |
| 2Kimi K3 scoort 57 op de Intelligence Index van Artificial Analysis, goed voor plek vier van 186 modellen, tegen 3 dollar per miljoen invoertokens. |
| 3De gewichten zijn nog niet vrijgegeven: op het Hugging Face-account van Moonshot staat op 23 juli niets nieuwers dan Kimi-K2.7-Code uit juni. |
| 4Wat dit betekent: de Europese vrijstelling voor opensource-AI vervalt zodra een model systeemrisico heeft, dus open gewichten leveren in de EU geen vrijbrief op. |
Wat Huang in Texas zei
Huang was deze week in Fort Worth bij de opening van een fabriek van toeleverancier Wistron, waar volgens de eerste in Amerika gebouwde GB300-superchips van Nvidia van de band lopen. Daar kreeg hij de vraag die Silicon Valley al een week bezighoudt: moeten Amerikaanse bedrijven Chinese modellen draaien? Zijn antwoord in het interview met Axios was kort. Absoluut.
Deze Chinese modellen zijn excellent. Opensourcemodellen die uitblinken, horen gebruikt te worden.
Jensen Huang, topman van Nvidia, tegen Axios
Op de vraag of Chinese labs de Amerikaanse kunnen verdringen antwoordde hij met twee woorden: nul kans. De markt las volgens hem eerst DeepSeek verkeerd en nu Kimi opnieuw. Zijn redenering is dat goedkope modellen het gebruik van AI opdrijven, en dat meer gebruik meer chips en meer datacenters vraagt. Daar hoort een kanttekening bij die Huang zelf niet maakt: hij verkoopt die chips. Het argument dat gratis modellen goed zijn voor de hardware is precies het argument dat zijn eigen orderboek verdedigt.
Kimi K3 staat nog nergens online
Hier wringt iets in het hele verhaal. Moonshot presenteerde Kimi K3 op 16 juli als het grootste openweightmodel ooit, met 2,8 biljoen parameters. Wij controleerden op 23 juli het publicatieaccount van Moonshot op Hugging Face, de plek waar zulke bestanden landen. Daar staan achttien modellen. Het nieuwste is Kimi-K2.7-Code, bijgewerkt op 15 juni. Een K3 staat er niet.
De gewichten zijn beloofd voor uiterlijk 27 juli. Tot die datum is K3 alleen bereikbaar via de website en de betaalde programmeerkoppeling van Moonshot, voor 3 dollar per miljoen invoertokens en 15 dollar per miljoen uitvoertokens. Dat is dezelfde prijsklasse als westerse modellen van vergelijkbaar niveau. Het woord open beschrijft op dit moment dus een voornemen en geen toestand.
Aan de prestaties ligt de opwinding niet. Meetbureau Artificial Analysis geeft het model een score van 57 op de Intelligence Index, plek vier van 186 modellen. Dat het daarbij uit China komt en straks gratis te draaien valt, verklaart de schrik beter dan de score zelf. Drie dagen na de lancering kondigde Alibaba al een nog groter model aan om Kimi te overtroeven, en Google mikt met de goedkope Gemini 3.6 Flash op dezelfde markt van betaalbare AI-agents.
Washington dreigt met sancties over bestanden die niemand heeft
Een dag voor Huang zat minister van Financiƫn Scott Bessent bij Fox Business. Hij zei dat zijn regering opensource op zich steunt, maar diefstal van intellectueel eigendom niet. Volgens CNBC stelde hij dat de VS watermerken van Amerikaanse taalmodellen terugvindt in veel Chinese modellen, en dat sancties mogelijk zijn. Actie zou binnen dagen of weken volgen. In september praten de VS en China voor het eerst officieel over AI, met Bessent als leider van de Amerikaanse delegatie.
De techniek waar het om draait heet distillatie: een klein model trainen op de antwoorden van een groot model. Huang wuift dat weg als de normale gang van zaken, omdat leren van andere kennisbronnen volgens hem de kern van intelligentie is. Wie gelijk heeft valt van buitenaf lastig vast te stellen, want Bessent heeft de watermerken die hij noemt niet openbaar gemaakt. Zolang de gewichten van K3 niet vrij zijn, kan ook niemand buiten Moonshot het model zelf ontleden.
Wat de DeepSeek-schok hierover leerde
Huangs verwijzing naar DeepSeek is controleerbaar. Op 27 januari 2025 verloor Nvidia 17 procent op Ć©Ć©n handelsdag en 589 miljard dollar aan beurswaarde, het grootste eendaagse verlies uit de beursgeschiedenis. De dag erna stond het aandeel al bijna 9 procent hoger, en halverwege 2025 noteerde het een nieuw record. Wie in de paniek verkocht, verkocht op het slechtste moment.
Waarom die vergelijking maar half opgaat
Toch bewijst Ć©Ć©n precedent niets over de volgende keer. De chipindex van Philadelphia zakte op 17 juli ruim twintig procent onder de recordstand van 22 juni, wat op de beurs geldt als een berenmarkt. Over heel 2026 staat die index nog altijd fors in de plus. De twijfel gaat deze keer minder over de vraag of er chips nodig zijn, en meer over de vraag wanneer de miljardeninvesteringen in datacenters zich terugbetalen. Dat is een rekensom die Huangs argument niet beantwoordt.
Voor cryptobeleggers telt vooral de doorwerking. De AI-handel en de cryptomarkt bewegen al twee jaar op dezelfde risicobereidheid, en een schok in de chipsector slaat doorgaans binnen dagen door in de koersen. Bitcoin noteerde op 23 juli rond 65.714 dollar, ruim een kwart procent lager dan een dag eerder (bron: CoinGecko, 12.35 uur). Wie AI-gerelateerde tokens aanhoudt, kijkt naar dezelfde vraag als de chipbeleggers: hoeveel rekenkracht koopt de wereld volgend jaar echt.
De Europese uitzondering geldt hier niet
In Europa loopt de discussie langs een andere lijn. De AI-verordening kent een vrijstelling voor modellen onder een vrije en open licentie, waarbij ook de gewichten en de architectuur openbaar zijn. Dat klinkt als een ontsnappingsroute voor iedereen die straks met K3 aan de slag gaat. Artikel 53 sluit die deur meteen weer met Ć©Ć©n zin: de uitzondering geldt niet voor modellen voor algemene doeleinden met systeemrisico.
Wanneer een model dat stempel krijgt, staat in artikel 51: boven 10^25 rekenbewerkingen aan training gaat de Commissie ervan uit dat het systeemrisico draagt. Modellen van de omvang van K3 zitten ruim in die categorie, al is het aan de Commissie om dat formeel vast te stellen. Voor een Nederlands bedrijf betekent dat het volgende: een gratis gedownload model verlost je niet van documentatieplicht, auteursrechtenbeleid en medewerking aan toezicht. Dat komt bovenop de transparantieregels die op 2 augustus gehandhaafd gaan worden.
De eerstvolgende harde toets is 27 juli. Verschijnen de gewichten dan werkelijk, dan kunnen onderzoekers eindelijk nakijken wat er in het model zit, inclusief de watermerken waar Bessent over sprak. Blijft de publicatie uit, dan hebben twee regeringen en een hele chipsector een week lang geruzied over een bestand dat niemand kon inzien.
