Perplexity in India verliest 8 miljoen gebruikers na Airtel-deal

AI-context. Een jaar Perplexity Pro kost normaal 200 dollar. Airtel gaf dat gratis weg aan 360 miljoen klanten, met een lokale waarde van 17.000 roepie. Vodafone Ziggo deed in Nederland hetzelfde voor 225 euro per klant. Deutsche Telekom bood in Duitsland een vergelijkbaar abonnement, dat nu omslaat naar 20 euro per maand. Perplexity haalde in september 2025 een waardering van 20 miljard dollar op. Bron, Airtel en Yahoo Finance.

Waarom Perplexity in India eerst knalde en toen kelderde

India’s grootste telecomaanbieder kondigde de deal op 17 juli 2025 aan, voor al zijn 360 miljoen klanten. Een jaar lang gratis toegang. Normaal kost een los abonnement op Perplexity Pro 200 dollar per jaar. Het effect was meteen enorm. Downloads schoten in juli 2025 met 625 procent omhoog ten opzichte van de maand ervoor, negen keer zoveel als normaal. Tijdens de zeven maanden dat aanmelden mogelijk was, telde Perplexity 56 miljoen downloads alleen al in India. Het maandelijkse gebruikersaantal piekte in oktober op 22 miljoen. Daarvoor lag dat gemiddelde op 2,6 miljoen. Topman Gopal Vittal van Airtel kondigde de deal aan als een krachtig en realtime kennisinstrument voor miljoenen Indiase gebruikers.

Perplexity stond niet alleen met deze truc. OpenAI gaf in oktober 2025 een jaar lang gratis ChatGPT Go weg aan alle Indiase gebruikers. Google deed hetzelfde met Gemini Pro, via Reliance Jio en diens honderden miljoenen klanten. India werd een testlaboratorium voor gratis AI op enorme schaal. Marktaandeel telt nu het meest. Winst komt later, is de aanname bij alle drie de bedrijven. OpenAI lanceerde vandaag ook ChatGPT for Teens in Europa, vlak voor een EU-deadline. Ter vergelijking, Anthropic boekte onlangs een omzet van 65 miljard dollar op jaarbasis.

Perplexity sloot de aanmeldingen op 16 januari 2026. Toen kelderden de dagelijkse downloads meteen. Van een piek van ruim 305.000 zakten ze terug naar zo’n 11.200 per dag. Dat is ongeveer het oude niveau. Tussen februari en juli 2026 kwamen er nog 3,3 miljoen downloads bij, een daling van 90 procent tegenover de actieperiode. Het maandelijkse gebruikersaantal zakte naar 14 miljoen in juli, 37 procent onder de piek. Toch vijf keer hoger dan voor de deal. Analist Ariel Michaeli van Appfigures deed de vergelijking. Met ChatGPT en Claude. Geen bredere AI-hype dus. De piek was echt aan Airtel te danken, concludeerde hij.

Er schuilt een tweede verklaring in de cijfers, een die TechCrunch niet benoemt. De vroegste gebruikers activeerden hun gratis jaar vroeg. In juli en augustus 2025. Twaalf maanden later loopt precies die eerste lichting af. Nu, in juli en augustus 2026. Toeval is dat niet. De scherpste terugval valt niet alleen samen met het sluiten van nieuwe aanmeldingen in januari. Ze valt ook samen met het verlopen van de eerste gratis jaren zelf. Dus het echte verhaal is dit. Perplexity verwerkt nu twee golven tegelijk. Gestopte instroom en aflopende abonnementen, tegelijkertijd. Toch steeg de omzet in India met 60 procent tegenover de actieperiode, 27 procent boven het jaargemiddelde. Een deel van de gebruikers betaalt dus alsnog.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Vodafone en Ziggo voerden in Nederland een vergelijkbare actie. Via het Priority-programma konden klanten sinds begin 2025 een jaar gratis Perplexity Pro claimen, ter waarde van 225 euro. Precies zoals in India. Perplexity veranderde halverwege de rit de spelregels. Op 23 januari 2026 eiste het bedrijf plotseling een betaalmethode, van klanten die hun gratis jaar nog niet hadden afgerond. Een Vodafone-moderator bevestigde dit op het eigen forum, al was Vodafone het er niet mee eens. Meerdere klanten klaagden. Wie weigerde zijn kaartgegevens te delen. Die verloor de resterende gratis maanden.

De vraag is simpel. Wie draagt het risico hier eigenlijk? Als een AI-bedrijf achteraf de voorwaarden wijzigt. De Autoriteit Consument en Markt houdt in Nederland al toezicht op zulke constructies bij streamingdiensten en telecombundels. De EU AI Act voegt daar transparantie-eisen aan toe, en dezelfde vragen duiken nu op bij AI via telecomproviders. Ook Duitse klanten van Deutsche Telekom kregen een jaar gratis Perplexity Pro. Via Magenta Moments. Dat begon op 29 januari 2025. Wie toen instapte, ziet het abonnement nu automatisch omslaan in een betaald plan van ongeveer 20 euro per maand. Tenzij tijdig wordt opgezegd. De tactiek wordt dus breder in Europa ingezet. Niet alleen in Nederland. Voor Europese telecombedrijven is de Indiase cijferreeks een waarschuwing, want gratis AI-abonnementen trekken razendsnel gebruikers aan. Een groot deel verdwijnt zodra de rekening volgt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel gebruikers verloor Perplexity in India?

Perplexity daalde van 22 miljoen gebruikers in oktober 2025 naar 14 miljoen in juli 2026. Een daling van 8 miljoen, al blijft dat aantal vijf keer hoger dan voor de Airtel-actie.

Bestaat de gratis Perplexity Pro deal ook in Nederland?

Ja, via het Priority-programma boden Vodafone en Ziggo een jaar gratis Perplexity Pro aan, ter waarde van 225 euro. Perplexity wijzigde de voorwaarden op 23 januari 2026 eenzijdig.

Verdient Perplexity nog geld ondanks minder gebruikers?

Ja, de omzet in India steeg tussen februari en augustus 2026 met 60 procent. Appfigures wijt dat aan gebruikers die na de gratis periode alsnog zijn gaan betalen.