Proof of reserves is een maandelijkse controle waarmee een handelsplatform aantoont dat de cryptomunten van klanten daadwerkelijk in zijn wallets staan. Een MiCA-vergunning laat die vraag open, want toezicht gaat over gedrag en organisatie. Sinds de Europese deadline van 1 juli wegen beide punten mee bij de keuze voor een aanbieder.
| Wat je moet weten |
|---|
| 1De overgangsperiode van MiCA sloot op 1 juli 2026. Zonder CASP-vergunning mag een platform geen Europese klanten meer bedienen. |
| 2Het 45e maandelijkse reserverapport van OKX telt 23,12 miljard dollar in vier munten, met dekkingen van 105 procent (BTC), 103 procent (ETH), 112 procent (USDT) en 101 procent (USDC). Peildatum 7 juli 2026. |
| 3MiCA verplicht een platform om cryptobezit van klanten gescheiden te houden van eigen bezit. Een openbaar reserverapport eist de verordening nergens. |
| 4Wat je eruit haalt: vergunning en dekkingspercentage beantwoorden verschillende vragen. Zoek de eerste op in het ESMA-register en toets de tweede aan je eigen saldo. |
Waar de vergunning ophoudt
Sinds 1 juli 2026 mag geen enkel platform nog cryptodiensten aanbieden aan Europese klanten zonder vergunning. Die vergunning legt harde eisen op. Artikel 70 van verordening (EU) 2023/1114 verplicht een aanbieder om het cryptobezit van klanten strikt gescheiden te houden van zijn eigen bezit, en verbiedt hem klantmunten voor eigen rekening te gebruiken. Gaat bewaard bezit toch verloren, dan ligt de aansprakelijkheid volgens de verordening bij het platform, tenzij het aantoont dat de oorzaak buiten zijn macht lag.
Een vergunning stelt daarmee eisen aan hoe een aanbieder zich gedraagt en hoe hij zijn zaken op orde heeft. De waarde van wat je koopt valt daarbuiten. De AFM zei dat bij de start van het regime al onomwonden: ook onder toezicht blijft handelen in crypto zeer risicovol, en beleggers moeten alleen geld inzetten dat ze kunnen missen.
De reserve die MiCA wel vraagt
Hier ontstaat makkelijk verwarring. In de uitleg over de cryptowet schrijft de Rijksoverheid dat bedrijven die cryptodiensten aanbieden verplicht geld opzij moeten zetten als reserve. Dat slaat op het eigen vermogen van de onderneming, een buffer voor tegenvallers in de bedrijfsvoering. Over de vraag of jouw bitcoin er vanochtend nog stond, zegt die buffer niets. Een dekkingspercentage per munt gaat wĆ©l over dat tweede punt, en zo’n percentage staat in geen enkel wetsartikel.
Wat er sinds 1 juli verschoof
De verhuizing van tegoeden die platforms nu melden, komt niet uit de lucht vallen. Toezichthouder ESMA riep op 23 juni alle aanbieders zonder vergunning op om ordelijk af te bouwen. Geen nieuwe Europese klanten meer aannemen en stoppen met marketing. De dienstverlening mag daarna alleen nog dienen om te verkopen, over te boeken of posities te sluiten. Bewaring van klantmunten mag volgens die verklaring doorlopen voor de periode die strikt nodig is om dat vertrek af te ronden. Klanten van zulke platforms vallen buiten de MiCA-waarborgen voor klantbezit, en kregen het advies hun munten vĆ³Ć³r 1 juli naar een vergunde aanbieder of een eigen wallet te halen.
OKX koppelt daar eigen cijfers aan. Het platform meldt dat de cryptostortingen die binnenkomen vanaf niet-vergunde platforms sinds april met een factor 5,5 zijn gestegen, en dat het aantal appdownloads in de slotweken van de overgangsperiode met 158 procent opliep. Die twee getallen komen uit de eigen administratie van het bedrijf, dat er geen absolute aantallen bij levert.
Nederland liep een jaar voor
Voor Nederlandse beleggers is deze deadline oud nieuws. De AFM opende het loket op 22 april 2024, en Nederland koos een korte overgang: wie hier cryptodiensten wilde blijven aanbieden, moest per 30 juni 2025 een MiCAR-vergunning of notificatie hebben. Een vol jaar eerder dan de Europese einddatum. De opschoning waar de rest van de Europese markt deze zomer doorheen gaat, was hier een zomer geleden al achter de rug. Wat er sindsdien in Nederlandse bewaring omgaat, telt DNB apart op, zoals de cryptorapportage van deze week weer laat zien.
Hoe je proof of reserves leest
Een dekkingspercentage zet twee bedragen naast elkaar: alles wat een platform op zijn eigen walletadressen aanhoudt, tegenover alles wat het volgens zijn eigen rekeningen aan klanten verschuldigd is. Boven de 100 procent staat er meer op de keten dan er aan klanten toekomt. Het 45e rapport komt uit op 23,12 miljard dollar in de vier grootste munten: 105 procent voor bitcoin, 103 procent voor ether, 112 procent voor USDT en 101 procent voor USDC.
Reken je die percentages terug naar de onderliggende verplichting, dan staat er ongeveer 1,57 miljard dollar bovenop wat klanten toekomt. Ruim een miljard daarvan zit in USDT alleen. Dat is onze eigen berekening en een benadering, want de gepubliceerde percentages zijn afgerond op hele procenten en de uitkomst schuift mee met die afronding. USDT en USDC zijn bovendien zelf ook tegen reserves uitgegeven, een laag die losstaat van de dekking bij het platform. Circle brengt op 5 augustus nieuwe cijfers naar buiten over onder meer EURC in Nederland.
Wat het cijfer beslaat, weegt zwaarder dan hoe hoog het staat. Zo’n rapport is een momentopname en het platform zet de peildatum er zelf bij: 7 juli 2026. Transacties van na dat moment tellen niet mee, en munten die er niet onder vallen evenmin. Het rapport dekt wel meer munten dan het persbericht laat zien, want er verschijnen dekkingsrapporten voor 22 munten. De dollarwaarde erachter beweegt na de peildatum gewoon door met de markt: bitcoin noteert 64.497 dollar en ether 1.915,70 dollar, volgens CoinGecko op 30 juli om 13.10 uur.
De controle zelf ligt bij Hacken, een beveiligingsbedrijf dat de rapporten maandelijks nakijkt. Dat gebeurt met zk-STARK-bewijzen voor de klantverplichtingen en met zogeheten send-to-self-transacties, waarbij het platform zichzelf een bedrag overmaakt om aan te tonen dat een adres werkelijk van het platform is.
Zelf controleren
Het aardige aan deze opzet is dat je het rapport niet op zijn woord hoeft te geloven. Onder de PoR-rapporten in je account staat een knop die je eigen gegevens wegschrijft naar een bestand dat eindigt op _inclusion_proof.json. Met de zk-STARK Validator, de vrij beschikbare controletool van het platform, ga je daarmee na of jouw saldo als blad in de Merkle-boom is meegenomen. Een tweede bestand, sum_proof_data.json, toetst of het totaal klopt en of geen enkele rekening een negatief saldo draagt. Voor de andere kant van de balans staat er een lijst met walletadressen online die een ondertekend bericht dragen, zodat je met een verificatietool kunt nagaan of het platform die adressen werkelijk bezit.
Wie deze zomer van aanbieder wisselde, heeft daar een kwartier werk aan: Ć©Ć©n keer je eigen saldo terugvinden in het rapport, en de vergunning van je platform opzoeken in het CASP-register van ESMA. Samen laten die twee handelingen zien wat er met je munten gebeurt en of je aanbieder onder toezicht staat. Waar de koers heen gaat, blijft daarbuiten. Ook achter 112 procent dekking zit een product dat kan halveren, precies waar de AFM voor waarschuwde toen dit toezicht begon.
Dit artikel is gebaseerd op het persbericht bij het 45e reserverapport, aangevuld met eigen onderzoek en openbare bronnen.
