Iedereen kijkt naar Nvidia, maar de DeepSeek chip loopt vast op ASML

AI-context. DeepSeek haalde 7,4 miljard dollar op bij een waardering van 50 miljard dollar. SMIC zit vast op 7 nanometer, meerdere generaties achter de top. De omzet van ASML uit China zakte naar 19 procent in het eerste kwartaal van 2026. Bron, Reuters en CNBC.

Waarom de DeepSeek chip nu op tafel ligt

DeepSeek werd beroemd met R1 in januari 2025. Dat model draaide op Nvidia’s H800, een getrimde kaart voor de Chinese markt. Washington verbood die chip later alsnog. Toen kwam Huawei. Sindsdien leunt het bedrijf zwaar op de Ascend-GPU’s uit Shenzhen. In april verscheen het V4-model, afgestemd op Huawei-silicium, en de verkoop van de Ascend 950 schoot daarna hard omhoog. Toch wil DeepSeek af van die ene leverancier. Een eigen chip geeft grip op de inference, de terugkerende kostenpost die groeit zodra miljoenen mensen het model dagelijks gebruiken. OpenAI liet met de chip Jalapeño hetzelfde zien. Ook Alibaba en Baidu bouwen nu processoren, aldus een uitgebreid rapport.

De 7 nanometer-grens die DeepSeek niet kan kopen

DeepSeek kan de beste chipontwerpers inhuren met zijn oorlogskas. Geld koopt alleen een ontwerp. De fabricage blijft het probleem. De chip moet naar SMIC, want TSMC mag China niet meer bedienen, zoals de fabricage bij SMIC laat zien. SMIC blijft steken op 7 nanometer, zonder de EUV-machines van ASML. China ontving nooit zo’n machine uit Nederland. Daardoor botst een topontwerp op een verouderde productielijn. Dus het echte verhaal is dit. De chipdroom van DeepSeek hangt aan hetzelfde exporthek als de China-omzet van ASML. Eén beleidsknop in Washington en Den Haag raakt beide bedrijven tegelijk, tonen de exportregels.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

ASML is de spil in dit verhaal. De omzet uit China zakte naar 19 procent begin 2026. Een jaar eerder lag dat aandeel nog veel hoger. In het derde kwartaal van 2025 was China goed voor 42 procent van de systeemverkoop. Bijna al die orders betroffen DUV, de oudere lithografie onder EUV. Washington werkt aan de MATCH Act, die ook DUV naar China kan blokkeren. Zo’n verbod kost ASML mogelijk een kwart van de omzet, waarschuwt ASML onder druk. Een Europese denktank oppert eenzelfde DUV-exportverbod als drukmiddel. Minder DUV betekent voor SMIC en DeepSeek een harder plafond. Voor Veldhoven betekent het een dunner orderboek. Zo lopen de chipketen en de geopolitiek hier door elkaar, net als bij de EU AI Act. Ook Europese techregels en het macrobeeld raken deze keten.