Grok 4.5 kost een fractie van GPT-5.6, maar Europa mag nog niet meedoen

AI-context. Grok 4.5 draait op de V9-basis met 1,5 biljoen parameters en haalt ongeveer 80 tokens per seconde. Op SWE-Bench Pro lost het model taken op met gemiddeld 15.954 uitvoertokens, tegen 67.020 voor Claude Opus 4.8. Reken je die tokens af tegen de prijzen, dan kost Grok grofweg 0,10 dollar per taak en Opus 1,68 dollar. Dus het echte verhaal is de kostprijs per taak. Die ligt op deze test grofweg 17 keer lager dan bij Opus. Bron, xAI en TechCrunch.

Waarom Grok 4.5 zo goedkoop rekent

SpaceXAI bouwde Grok 4.5 op zijn V9-foundation model, een groot basismodel. Dat draait op 1,5 biljoen parameters, de instelbare gewichten van een model. Het mikt op inference, het draaien van getrainde modellen, waar de rekenkosten hard oplopen. Voor bedrijven is die inferencerekening vaak de grootste AI-kostenpost. Grok verlaagt die post op twee manieren, want de prijs per token ligt laag en het gebruikt er minder van. Tokens zijn de rekeneenheden voor tekst. SpaceXAI vraagt 2 dollar per miljoen invoertokens en 6 dollar per miljoen uitvoertokens. Opus 4.7 kost 5 en 25 dollar per miljoen tokens, en GPT-5.6 Sol vraagt zelfs 5 en 30 dollar.

Het prestatiebeeld is gemengd. Op codeerbenchmarks wint Grok van Opus 4.8 op DeepSWE 1.0 en Terminal-Bench 2.1. Bij DeepSWE 1.1 en SWE-Bench Pro verliest het juist. Op SWE-Bench Pro lost Grok een taak op met 15.954 uitvoertokens, tegen 67.020 voor Opus 4.8. Dat is een verschil van ruim vier keer. Musk claimt twee keer meer tokenefficiëntie dan de leidende modellen. SpaceXAI richt Grok zo op goedkoop code- en kantoorwerk. De cijfers komen wel van xAI zelf. Toch een kanttekening. Onafhankelijke tests bij klanten ontbreken nog.

De race met OpenAI en Anthropic

De timing is geen toeval. SpaceXAI zette Grok 4.5 live, een dag voordat OpenAI zijn GPT-5.6 breed uitrolde. Axios meldde de lancering woensdag als eerste. Het is het eerste model sinds SpaceX enkele weken geleden naar de beurs ging. GPT-5.6 kwam pas vrij na een preview van dertien dagen, die de regering-Trump oplegde uit veiligheidsoverwegingen. Anthropic bracht eind juni Claude Sonnet 5 uit en herstelde begin juli Claude Fable 5. Voor het eerst sinds weken heeft elk groot AI-lab tegelijk een publiek model.

De inzet is groot. Musk zegt dat Grok 4.5 ongeveer gelijk staat aan Opus 4.7, maar veel sneller. OpenAI leidt intussen op Terminal-Bench 2.1, met GPT-5.6 Sol Ultra op 91,9 procent. OpenAI noemt Sol zijn sterkste model tot nu toe. Anthropic houdt de leiding in omzet en in het aandeel onder ontwikkelaars. Grok leunt zwaar op Cursor, de code-editor die SpaceX in juni voor 60 miljard dollar overnam. SpaceXAI trainde het model samen met Cursor, met betere scores op codeertaken als resultaat. Of die voorsprong bij echte projecten standhoudt, blijft de open vraag.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

Hier wringt het voor Europa. Grok 4.5 ging live in de VS en elders, maar niet in de EU. SpaceXAI belooft toegang rond half juli, zonder vaste datum en zonder reden. Nederlandse ontwikkelaars en bedrijven wachten dus opnieuw op een krachtig topmodel dat de rest van de wereld allang gebruikt. Wie het toch wil testen, wijkt uit naar Amerikaanse endpoints of een omweg. Dat vertraagt Nederlandse start-ups die op de laatste modellen bouwen. De EU AI Act, de Europese AI-wet, legt makers van algemene modellen extra plichten op. Het gaat om transparantie over trainingsdata en om risicobeheer.

Ook loopt tegen X, een zusterbedrijf van SpaceXAI, een onderzoek onder de Digital Services Act. Een trage EU-start suggereert overleg met de toezichthouders. Voor de chipketen telt nog iets anders. Modellen als Grok draaien op enorme GPU-clusters. Datacenters die inference draaien, vragen bovendien veel stroom, een gevoelig punt in Europa. De EUV-machines van ASML uit Veldhoven maken die chips mogelijk. Europa levert zo het duurste gereedschap in de keten. Toch krijgt het continent het eindproduct als laatste.