Veertien. Dat is het aantal cryptoplatforms waar de AFM op 16 april 2026 significante tekortkomingen vond in de reclame-uitingen. Negentien platforms schoten tekort op kosteninformatie. Van de 33 onderzochte aanbieders voldeden er dus meer niet dan wel aan de regels. En de AFM is klaar met waarschuwen.
“De ruimte voor coulance is nu wel benut.” Dat zijn de exacte woorden uit het ANP-bericht van 16 april. Boetes, dwangsommen en in het uiterste geval verlies van de vergunning. Nederlandse en buitenlandse cryptobedrijven worden nu aangepakt. Wat dat betekent voor mij als belegger, en voor jou, schrijf ik op.
Wat de AFM daadwerkelijk vond
Het onderzoek gebeurde op basis van de MiCAR-regels die op 30 december 2024 in werking traden. Die regels schrijven voor dat CASPs onder AFM-toezicht informatie juist, helder en niet-misleidend moeten presenteren. Kosten moeten op een prominente plek staan. Risico’s mogen niet worden afgezwakt. Reclame moet herkenbare reclame zijn.
Klinkt allemaal logisch. Wat de AFM concreet aantrof: platforms die crypto presenteren als iets waarmee je “veilig” kunt handelen. Zonder uitleg. Zonder context. Zonder de waarschuwing dat de waarde met tientallen procenten kan dalen binnen een week.
Bij de kosteninformatie zit het probleem elders. Platforms verstoppen hun tarieven, spreads of opnamekosten op pagina’s waar je als gebruiker actief naar moet zoeken. Je denkt dat je €100 inlegt, en drie weken later ontdek je dat je al €4 aan fees kwijt bent. Dat noemt de AFM een significante tekortkoming.
Waarom dit nu pas gebeurt
MiCAR is geen verrassing. De Europese wet is al sinds eind 2024 van kracht. De AFM heeft platforms maandenlang de tijd gegeven om hun uitingen op orde te krijgen. Ik heb dat zelf gezien in mijn eigen feeds. De grotere, serieuze partijen pasten hun communicatie daadwerkelijk aan. Risicowaarschuwingen werden prominenter. Kostentabellen werden zichtbaarder. Maar niet iedereen deed mee.
De AFM schrijft het letterlijk. “We zien dat sommige partijen echt hun best doen, maar tegelijkertijd blijven te veel CASPs achter.” CASP staat voor cryptoasset service provider. Dat is een vergunningscategorie onder MiCAR. Die vergunning raak je kwijt als je blijft overtreden.
Voor de branchevereniging VBNL, die de serieuze Nederlandse spelers vertegenwoordigt, is dit goed nieuws. Zij wijzen naar internationale aanbieders die de Nederlandse markt bedienen via cross-border dienstverlening. Die partijen hanteren vaak niet dezelfde standaarden. De AFM informeert nu ook buitenlandse toezichthouders over wat er in Nederland misgaat, zoals het FD berichtte.
De zinnen die nu moeten verdwijnen
“Mis de boot niet, koop nu bij ons deze altcoin.” Dat is één van de voorbeelden die de AFM eerder specifiek benoemde als problematisch. FOMO-taal die beginnende investeerders onder druk zet om snel te handelen. Ik ben er weleens vaker over gestruikeld. Influencers op YouTube en Instagram die binnen veertig seconden door een “gouden kans” razen zonder één keer het woord risico uit te spreken.
Wat wel moet: de zin “De waarde kan fluctueren, en u kunt uw volledige inleg verliezen.” Die tekst of een gelijkwaardige formulering is verplicht in elke vorm van promotie. Zonder die waarschuwing is je advertentie per definitie niet-compliant.
Reclame moet herkenbaar zijn als reclame. Een influencer die zogenaamd spontaan een exchange aanbeveelt terwijl er een affiliatelink onder staat, moet dat expliciet aangeven. Een YouTube-titel zonder “#ad” of “gesponsord” kan een overtreding zijn. Een Instagram Story zonder #betaalde_samenwerking eveneens. Juristen van Bureau Brandeis wijzen erop dat de AFM deze bevindingen ziet als potentiële overtredingen. Die kunnen direct tot bestuursrechtelijke maatregelen leiden.
Wat dit betekent voor jou als belegger
Handhaving door de AFM is niet abstract. Stel dat een platform waar jij crypto aanhoudt de komende maanden een dwangsom krijgt. Dat kan direct effect hebben op hun dienstverlening aan jou. In extreme gevallen kan de vergunning worden ingetrokken. Dan moet een platform zijn Nederlandse klanten een redelijke overgangstermijn geven om hun bezit te verplaatsen of te verkopen.
Mijn advies: check nu welk platform je gebruikt. Heb je het vakje “AFM-vergunning” op hun website gezien? Zo niet, zoek het. Een CASP-vergunning staat meestal op een pagina getiteld “Juridisch” of “Regulering”. Ontbreekt die informatie, of wordt er wazig gedaan over welke entiteit je service levert, dan is dat een rood signaal.
Kijk ook naar de kosteninformatie. Kun je in drie klikken zien wat een transactie gaat kosten? Wat de spread is op de munt die je wilt kopen? Wat opnamekosten zijn als je je euro’s terug naar de bank wilt sturen? Als dat onduidelijk blijft of verstopt staat op een FAQ-pagina, hoort je platform tot die groep van negentien.
Het grotere plaatje en waarom dit meer is dan papierwerk
De AFM stelde in haar rapport Trendzicht 2026 vast dat één op de tien particuliere beleggers in Nederland actief is in cryptoprojecten. Dat is ongeveer een miljoen mensen. Wie tien jaar geleden in Bitcoin stapte, deed dat uit nieuwsgierigheid of technologische interesse. Wie er nu instapt, doet dat vaak omdat ze een advertentie zagen. En die advertentie was in bijna de helft van de gevallen niet eerlijk over wat crypto is.
Tegelijk zien we aan de andere kant dat de TradFi-wereld eindelijk serieus wordt. Denk aan de recente ABN AMRO-lancering van Bitcoin. Een Nederlandse grootbank die crypto aanbiedt aan eigen klanten doet dat met alle waarschuwingen en kosteninformatie op de juiste plek. Dat is precies het verschil tussen een gereguleerde aanbieder en een platform dat vooral verkoopt.
Voor de mensen bij CryptoFocus betekent dit werk aan de winkel. Wij beschrijven crypto kritisch, maar niet afwijzend. Wij benoemen risico’s bij elke guide, elke koersanalyse, elke affiliate-paragraaf. En wij linken alleen naar platforms waarvan we kunnen verifiëren dat ze onder MiFID of MiCAR gereguleerd zijn. Dat is geen marketing. Dat is de enige werkbare standaard als de AFM handhaaft wat ze nu aankondigt.
Wil je zelf handelen, dan zijn platforms als OKX en Bybit EU MiFID-gereguleerd via de MFSA in Malta. Zij hebben hun informatievoorziening al op orde. Handel alleen met geld dat je kunt missen. Verlies is altijd mogelijk, ook bij een volledig gereguleerd platform.
Wat er de komende weken gaat gebeuren
De AFM heeft brieven gestuurd aan de overtreders. Die krijgen een termijn om in orde te komen. Daarna volgen boetes. De Nederlandse toezichthouder legt boetes op die lopen van tonnen tot miljoenen. Afhankelijk van de ernst van de overtreding en de impact op consumenten. BUX kreeg bijvoorbeeld een boete van €1,6 miljoen voor het overtreden van het provisieverbod.
Verwacht dus dat er binnen enkele maanden concrete bedragen naar buiten komen. Namen noemt de AFM voorlopig niet. Maar wie de Nederlandse crypto-advertentiemarkt een beetje volgt, kan zelf al een schatting maken van welke partijen het betreft.
Hanzo van Beusekom, bestuurder bij de AFM, was eerder al duidelijk. Zijn quote: “Het is erg belangrijk dat potentiële cryptobeleggers beseffen dat, ook met AFM-toezicht, het handelen in crypto’s zeer risicovol blijft.” Die zin is belangrijk. Toezicht verlaagt de drempel voor misleiding. Toezicht verlaagt niet het risico van de munten zelf.
Tegelijk loopt in Amerika het verhaal andersom. Daar wacht de sector op de Amerikaanse CLARITY Act die crypto-exchanges juist duidelijkheid moet geven. Hier in Nederland krijgen ze duidelijkheid in de vorm van een brief van de AFM. En wie hier zijn zaken op orde heeft, mag zich alvast melden voor de crypto-aangifte op 1 mei. Want daar komt ook handhaving aan.
Dit is het moment waarop de Nederlandse cryptomarkt volwassen wordt. Niet omdat de munten veiliger zijn geworden, maar omdat de toegangspoort eindelijk eerlijk moet zijn over wat erachter ligt.
