AI in de browser werkt straks zonder cloud, dankzij Opera’s WebAI

AI-context. Amerikaanse hyperscalers beheersen volgens onderzoek van de Cloud Security Alliance ongeveer 70 procent van de Europese cloudmarkt. De Europese Commissie wil dat aandeel verkleinen. Op 3 juni 2026 kwam daarvoor het Tech Sovereignty Package, met de Cloud and AI Development Act als kern. Gartner verwacht dat de uitgaven aan soevereine clouddiensten in de EU dit jaar stijgen van 6,9 naar 12,6 miljard dollar. Een standaard als WebAI staat volledig buiten die rekensom, want de AI blijft op het apparaat van de gebruiker zelf. Bron, Cloud Security Alliance en de Europese Commissie.

WebAI verwerkt AI in de browser, zonder cloud

WebAI is een voorgestelde webstandaard. Opera noemt Google en Microsoft als steun voor het idee. Websites en browserextensies krijgen er toegang tot AI die in de browser zelf draait, niet in een datacenter. De gebruiker kiest het model. Opera werkt model-onafhankelijk met open gewichten. Bij de start zijn dat Google’s Gemma en, op een Mac, het model van Apple.

“Veel van wat mensen van AI willen, heeft geen datacenter nodig”, zegt Krystian Kolondra, EVP Browsers and AI bij Opera. Opera gaf al in 2024 lokale modellen aan ontwikkelaars. Nu krijgt iedereen toegang. Opera toont de aanpak met een extensie die een artikel omzet in bewegende kunst. Gelijkende zinnen komen daarbij visueel bij elkaar.

Volgens Opera’s aankondiging van WebAI vindt de verwerking door het lokale model op het apparaat plaats. Dat kan de noodzaak beperken om invoer voor een AI-taak naar een clouddienst te sturen. Het bewijst niet dat een website of browserextensie nooit gegevens kan versturen: die kan ook andere netwerkfuncties gebruiken. De preview is beschikbaar voor 64-bit Windows-pc’s en Macs met Apple silicon; de prestaties hangen af van de hardware. Opera GX en Opera Neon volgen, maar Opera noemt geen datum.

Wat dit betekent voor Europese digitale soevereiniteit

Nederlandse en Europese toezichthouders zoeken naar een manier om minder afhankelijk te worden van clouddiensten van buiten de Unie. Amerikaanse hyperscalers beheersen ongeveer 70 procent van de Europese cloudmarkt. De Europese Commissie presenteerde op 3 juni 2026 het Tech Sovereignty Package. De Cloud and AI Development Act vormt het hart van dat pakket. Die wet verplicht overheden tot clouddiensten met een minimaal vertrouwensniveau. De strengste laag sluit partijen onder buitenlandse jurisdictie uit.

Zweden verbood eerder dit jaar ChatGPT en Claude op rijkscomputers, uit zorg over waar overheidsdata terechtkomt. Een standaard die AI volledig op het apparaat laat draaien, raakt precies die zorg. In Nederland krijgt de Autoriteit Persoonsgegevens de coordinerende rol in het toezicht op de AI-verordening. Chatbots en deepfakes zijn daarbij een concreet voorbeeld. Een uitvoeringswet met echte bevoegdheden komt pas in 2027. WebAI verandert daar vandaag niets aan. Het is een voorstel van browserbouwers, geen wet.

Veelgestelde vragen

Wat is WebAI van Opera precies?
WebAI is een voorgestelde webstandaard. Websites en browserextensies gebruiken er AI-modellen mee die lokaal in de browser draaien, zonder dat gegevens naar een server gaan. Opera noemt Google en Microsoft als steun voor het voorstel. De functie start als vrijwillige preview in Opera One.

Welke AI-modellen werken er met WebAI?
Bij de start werken Google’s Gemma en, op een Mac, het eigen on-device model van Apple. Opera zegt meer open modellen toe te voegen die passen bij verschillende apparaten. Gebruikers kiezen zelf welk model een website mag gebruiken.

Moet ik zelf iets installeren om WebAI te gebruiken?
Nee, WebAI staat standaard uit en werkt alleen na toestemming per website. Er wordt niets gedownload voordat een gebruiker de functie zelf aanzet. De preview draait op 64-bit Windows-pc’s met Intel of AMD en op Macs met Apple silicon.