Geheugentekort duwt Nvidia-serverprijzen omhoog, ASML profiteert mee

AI-context. SK Hynix bestelde in maart voor bijna 8 miljard dollar aan nieuwe EUV-machines bij het Nederlandse ASML. Dat is een record. ASML boekte in het tweede kwartaal 9,3 miljard euro omzet en verhoogde de jaarprognose naar 43 tot 45 miljard euro. HBM-leveringen stijgen in 2027 met 50 tot 60 procent. Toch blijft dat onvoldoende, meldt TrendForce. Bron, ASML en TrendForce.

Waarom Nvidia-serverprijzen zo hard stijgen

Nvidia verkoopt zelf geen geheugenchips. Het bedrijf koopt DRAM en HBM in bij Samsung, SK Hynix en Micron, en bouwt daarmee zijn eigen AI-servers. De inkoopkosten stijgen fors. Bloomberg meldt dat Nvidia die hogere kosten doorberekent aan klanten als Microsoft, Google en Oracle. Die winstmarge wil het niet kwijt. Het bedrijf hield vorig kwartaal een brutomarge van 75 procent aan, ondanks de duurdere onderdelen. Nvidia wilde niet reageren.

Vraag naar AI-servers maakt geheugen krapper dan ooit. HBM is nog schaarser. Dat is het supersnelle geheugen dat vlak naast een AI-chip zit gestapeld voor extra bandbreedte. TrendForce meldde half augustus iets opvallends. Nvidia moest het ontwerp van zijn Rubin Ultra chip daardoor aanpassen, van 12-Hi naar mogelijk 8-Hi geheugen. Dat detail ontbrak bij Bloomberg. Ook de geheugenmodules in de Vera Rubin servers worden gehalveerd door een tekort aan LPDDR5X chips, meldde TrendForce apart. Dit is geen plotselinge schok. Nvidia werkte kennelijk al weken aan technische noodgrepen voordat de hogere rekening bij klanten belandde.

Microsoft, Google en Amazon ontwikkelen eigen AI-chips. Zo hopen ze minder van Nvidia af te hangen. Toch ontsnapt niemand aan dit tekort. Ook wie zelf chips ontwerpt, blijft afhankelijk van dezelfde schaarse geheugenfabrieken in Zuid-Korea en de Verenigde Staten. The Decoder noemt dat een spanningsveld voor de sector. De prijsdruk raakt zowel klanten als concurrenten van Nvidia tegelijk. OpenAI en Anthropic huren enorme hoeveelheden rekenkracht bij precies deze cloudpartijen, dus hun trainingskosten stijgen dit jaar en volgend jaar.

Wat dit betekent voor Nederland en Europa

ASML voelt dezelfde geheugenschaarste, maar dan als kans. SK Hynix bestelde in maart voor bijna 8 miljard dollar aan EUV-machines bij ASML, de grootste order ooit. Het ging om ongeveer 30 machines. Ze zijn bestemd voor twee fabrieken in Zuid-Korea die HBM-geheugen maken voor de nieuwste generatie AI-chips van Nvidia. ASML boekte 9,3 miljard euro omzet. De nettowinst was 2,9 miljard euro. Topman Christophe Fouquet noemt AI-investeringen de motor achter de vraag naar geavanceerde chips, zowel logic als memory. Capaciteit gaat in 2027 met 30 procent omhoog.

Europese cloudbedrijven voelen de keerzijde. Zij kopen dezelfde dure Nvidia-servers als Amerikaanse techreuzen, maar dan zonder hun enorme inkoopschaal en onderhandelingsmacht. De Dutch Data Center Association meldde in juni dat de Nederlandse datacentercapaciteit stijgt van 1,5 naar 2,8 gigawatt in 2031. Die groei botst op een overvol stroomnet. Aansluiting duurt inmiddels tot 10 jaar. Dat meldt de branchevereniging zelf. Vergunningen kostten in 2016 nog 10 weken. Nu duren ze gemiddeld 4,5 jaar. Duurdere hardware maakt elke nieuwe rekenhal in Nederland kostbaarder. Voor ASML is het tekort een verkoopkans. De rest voelt vooral een rem.

Franse en Nederlandse AI-bedrijven kopen ook vooral Nvidia-hardware. Mistral bouwt bijvoorbeeld een eigen datacenter in Frankrijk, deels gefinancierd met schuld in plaats van eigen kapitaal. Duurdere chips maken zulke Europese projecten kostbaarder, terwijl Brusselse plannen voor eigen chipproductie nog jaren duren. Zo blijft Europa afhankelijker van Aziatisch geheugen en Amerikaanse chipontwerpen dan de eigen ambities doen vermoeden. ASML is daarbij de uitzondering die profiteert. De sector zelf profiteert niet mee.

Veelgestelde vragen

Waarom stijgen de prijzen van Nvidia AI-servers? DRAM en HBM geheugen zijn schaars. Dat drijft de inkoopkosten van Nvidia flink op. Samsung, SK Hynix en Micron leveren die chips. Nvidia berekent de hogere kosten door aan klanten als Microsoft en Google, meldt Bloomberg vanochtend. Vera Rubin en Grace Blackwell servers voelen dit als eerste.

Wat is het verschil tussen DRAM en HBM geheugen? DRAM is het gangbare werkgeheugen in vrijwel elke server. HBM is sneller en zit direct naast de AI-chip. Dat geeft extra bandbreedte. Beide typen zijn schaars, want fabrikanten geven voorrang aan de duurdere HBM-productie.

Wat betekent het geheugentekort voor Nederland? ASML profiteert doordat chipmakers als SK Hynix voor miljarden aan machines bestellen. Nederlandse datacenters merken vooral de keerzijde. Duurdere Nvidia-hardware komt boven op wachttijden van jaren voor een stroomaansluiting.