Vijf Bitcoin-betalingen kunnen samen minder transactieruimte kosten dan vijf losse betalingen. Bitcoin Optech laat dat zien met een rekenvoorbeeld: 264 virtuele bytes voor vijf ontvangers, tegenover 140 voor één. Bij een gelijk tarief bepaalt die grootte hoeveel satoshi de verzender in totaal betaalt. Hieronder rekenen we met een fictief tarief van 5 sat/vB.
| Wat je moet weten |
|---|
| Het totale bedrag aan transactiekosten volgt uit het tarief maal de virtuele transactiegrootte. |
| Bitcoin Core 30.0 rapporteert zijn geschatte tarief in BTC per duizend virtuele bytes. |
| Bitcoin Optech vergelijkt een betaling van 140 vbytes met vijf gebundelde betalingen van samen 264 vbytes. |
| Bij een aangenomen tarief van 5 sat/vB kost dat respectievelijk 700 en 1.320 satoshi in totaal. |
Vijf ontvangers: 1.320 satoshi in plaats van 3.500
Bitcoin Optech rekent in zijn uitleg uit 2021 met één P2WPKH-input, een output voor de ontvanger en een output voor het wisselgeld. Samen met de overige transactiegegevens komt dat voorbeeld op ongeveer 140 virtuele bytes, afgekort vbytes. Dat is de grootte van dit voorbeeld, geen vaste grootte voor elke Bitcoin-betaling.
Neem voor de berekening een tarief van 5 satoshi per vbyte, geschreven als 5 sat/vB. De betaling van 140 vbytes kost dan 140 maal 5, oftewel 700 satoshi. Dit gekozen tarief dient alleen om te rekenen; het is geen waarneming van de actuele kosten op het netwerk. Optech voegt vervolgens vier ontvangers toe en houdt de rest gelijk. De transactie telt dan vijf ontvangers en wordt 264 vbytes groot. Bij hetzelfde aangenomen tarief bedragen de kosten 264 maal 5: samen 1.320 satoshi. Dat is 620 satoshi meer voor de hele transactie, maar gemiddeld 264 satoshi per ontvanger. Vijf afzonderlijke transacties van elk 140 vbytes zouden in dit vereenvoudigde voorbeeld samen 3.500 satoshi kosten.
Die besparing veronderstelt dat de gebundelde transactie dezelfde ene input kan gebruiken. Optech waarschuwt dat grotere betalingen in de praktijk vaker extra inputs nodig hebben. Die nemen ruimte in en verkleinen het voordeel. Alleen het aantal ontvangers tellen is dus onvoldoende om de uiteindelijke kosten te voorspellen.
Van BTC/kvB naar sat/vB
In de documentatie van Bitcoin Core 30.0 geeft de functie estimatesmartfee een geschat tarief terug in BTC per duizend virtuele bytes: BTC/kvB. Een hypothetische uitkomst van 0,00005000 BTC/kvB staat gelijk aan 5.000 satoshi per duizend vbytes, dus 5 sat/vB. Dat getal is een tarief en nog geen totaalbedrag voor jouw transactie.
De schatting van Bitcoin Core betreft het tarief om binnen een gevraagd aantal blokken bevestiging te beginnen. Bij te weinig waargenomen transacties en blokken kan de functie geen schatting geven. Voor een al verzonden betaling is de vervolgvraag anders: met RBF kan een vervangende Bitcoin-transactie worden gemaakt. Voor het vergelijken van de twee Optech-voorbeelden volstaat hier de berekening: tarief maal virtuele grootte, gedeeld door het aantal ontvangers als je de kosten per betaling zoekt.
