De AFM noemt cyberveiligheid een acuut systeemrisico voor de financiële sector. In de op 10 november gepubliceerde vooruitblik Trendzicht 2027 koppelt de toezichthouder de groei van het aantal incidenten aan kwetsbaarheden die instellingen afzonderlijk niet kunnen oplossen. De bestaande DORA-uitleg van DNB maakt concreet waar die gezamenlijke afhankelijkheid begint: bij de ICT-diensten die financiële instellingen zelf afnemen en verder laten uitbesteden.
| Wat je moet weten |
|---|
| De AFM publiceerde op 10 november Trendzicht 2027 en noemt cyberveiligheid een acuut systeemrisico. |
| De toezichthouder vraagt gezamenlijke inspanningen binnen en buiten de financiële sector. |
| DORA is volgens DNB sinds 17 januari 2025 van toepassing; dit is geen nieuwe ingangsdatum in 2026. |
| DNB beschrijft een informatieregister met ICT-diensten van derden, inclusief onderuitbesteding. |
Het persbericht bij Trendzicht 2027 noemt naast cyberdreiging onder meer hoge overheidsschulden, oplopende rentes en wisselende verwachtingen rond kunstmatige intelligentie. De AFM presenteert die ontwikkelingen als verweven kwetsbaarheden. Haar waarschuwing bevat geen concrete voorspelling van een aanval op een genoemde bank en evenmin een berekening van een aanstaande koersdaling.
De technische afhankelijkheid stopt niet bij de bank
De uitleg van DNB over het toezicht onder DORA dateert van december 2024. Daarin staat dat financiële instellingen een overzicht moeten hebben van de ICT-diensten die zij bij derden afnemen, met inbegrip van onderuitbesteding. DNB bespreekt de internationale financiële sector en haar ICT-leveranciers als één samenhangend geheel. Die bestaande verplichting biedt achtergrond bij de nieuwe AFM-waarschuwing; ze wordt hier niet als nieuwe maatregel gepresenteerd.
Dat verschil maakt de waarschuwing voor Nederlandse klanten concreter. Stel dat een financiële dienstverlener een technische dienst inkoopt bij een leverancier die zelf weer een andere partij inschakelt. Alleen naar de eigen systemen kijken brengt die hele keten niet in beeld. Het voorbeeld is hypothetisch: de twee publicaties wijzen geen specifieke leverancier aan als oorzaak van een actuele storing. Wel verklaart het waarom een register ook de volgende schakel moet omvatten.
De vergelijking levert zo twee verschillende taken op. Het in kaart brengen van afhankelijkheden helpt vaststellen waar een probleem kan doorwerken. Het testen van de digitale weerbaarheid onderzoekt hoe een instelling daarmee omgaat. DNB verwacht in haar uitleg ook van instellingen die niet voor een zwaardere, aangewezen penetratietest worden geselecteerd een passend testprogramma. De omvang, het risicoprofiel en de complexiteit van hun diensten spelen daarbij mee.
Cryptobezit voegt een afzonderlijk consumentenrisico toe
De AFM schrijft in hetzelfde persbericht dat ongeveer één op de acht Nederlanders crypto bezit. Zij noemt sterke prijsschommelingen, moeite met het begrijpen van staking, uitlenen en decentrale financiële diensten, en ervaringen met fraude. Dat is een ander soort blootstelling dan de technische continuïteit van een financiële instelling. Een belegger kan een koersverlies lijden terwijl zijn dienstverlener bereikbaar blijft; een storing kan ook toegang beperken zonder dat dit op zichzelf de omvang van een koersverlies vaststelt.
De AFM pleit voor sterker en meer centraal Europees toezicht op de cryptomarkt. Dat pleidooi is een beleidswens in deze publicatie, geen bewijs dat een nieuwe toezichtsstructuur al is ingevoerd. Ook een bestaand weerbaarheidskader neemt koersrisico of fraude niet weg. De twee documenten onderbouwen daarom verschillende vragen: welke technische keten een financiële dienst draagt, en welke risico’s een consument met het gekozen product op zich neemt.






